De race voor Kunstmatige Intelligentie wordt niet langer uitsluitend gemeten in GPU’s, modellen en tokens. Steeds meer draait het om iets veel aardser: betrouwbare, beschikbare 24/7 elektriciteit op grote schaal. Op dat gebied heeft Meta (het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp) recent een strategische zet gedaan met overeenkomsten die gezamenlijk meer dan 6,6 gigawatt (GW) aan nucleaire levering voor toekomstige AI-gegevenscentra vertegenwoordigen.
Om een idee te krijgen van de omvang: een gigawatt kan de elektriciteit leveren aan honderden duizenden huishoudens. Het totale volume komt daarmee ongeveer overeen met het energieverbruik van zo’n 5 miljoen woningen. Hoewel dit geen perfecte vergelijking is — gegevenscentra vereisen een zeer constante stroomtoevoer met verschillende pieken dan een woonwijk — helpt het om de schaal van deze sprong te visualiseren.
Waarom wil Meta kernenergie inzetten (en waarom nu?)
De kernreden is simpel: AI-gegevenscentra hebben continule energie en een hoog niveau van beschikbaarheid nodig. Het trainen van modellen, het uitvoeren van inferenties op grote schaal en het aanbieden van realtime diensten passen niet goed bij een verzwakte elektriciteitsnet, vooral niet zonder voldoende back-up en opslagcapaciteit.
In deze context staat Meta niet alleen: de technologiesector betreedt een fase waarin energie de daadwerkelijke bottleneck voor verdere groei wordt. En daarin verschijnt kernenergie — vanwege de stabiele levering en lage directe CO₂-uitstoot — opnieuw als een aantrekkelijke optie voor kritieke workloads.
Drie overeenkomsten, drie stukjes van de puzzel
Wat interessant is aan Meta’s strategie, is dat ze niet afhankelijk is van één enkele aanpak, maar een combinatie van bestaande reactoren (met directe capaciteit) en nieuwe kernreactoren (met meer onzekerheid over de tijdlijn, maar uitbreidbaarheid).
1) Vistra: bestaande centrales benutten om tijd te winnen
De overeenkomst met Vistra targeting maximaal 2,6 GW aan nucleaire capaciteit, draait vooral om het gebruik van reeds operationele faciliteiten (met mogelijk toekomstige uitbreidingen). Dit maakt de planning realistischer dan het bouwen van nieuwe reactors vanaf nul. Het voordeel is dat bestaande infrastructuur sneller opgeleverd kan worden, wat belangrijk is voor kortetermijn groeiambities.
2) TerraPower: de nieuwe generatie nucleair met Natrium-technologie
Meta heeft ook een deal gesloten met TerraPower, de door Bill Gates opgerichte onderneming, om capaciteit te ontwikkelen gebaseerd op hun Natrium-technologie. Hier verschuift het verhaal: het gaat om een “next-generation” nucleair systeem dat energiebuffering integreert om de levering te moduleren en meer flexibiliteit voor het netwerk te creëren.
Het belangrijke punt: deze plannen richten zich meestal op de décade van 2030. Als antwoord op de vraag: “Hoe onderhoud ik dit alles wanneer mijn gegevenscentra niet meer enkel een campus zijn, maar een netwerk van grote IA-fabrieken?”
3) Oklo: microreactors en energiedorpen voor IA
De derde pijler is Oklo, dat een aanpak van “power campus” met kleine modulaire reactors voorstaat. In theorie is dit de soort oplossing die aantrekkelijk is voor degenen die gegevenscentra zien als industriële complexen die, met de tijd, kunnen uitgroeien tot grootschalige energie- en datacenters: energie dichtbij, lange contracten, en schaalbaarheid via modules.
Het risico: ook hier speelt het tijdschema en de daadwerkelijke uitvoering een grote rol. De markt leert immers al jaren dat “nucleair project” en “sorpringsvrije planning” slechts zelden samen gaan, zelfs bij modulaire concepten.
Prometheus en Hyperion: de context van Meta’s megacentra
Deze energiemove staat niet op zichzelf. Meta communiceerde al lang plannen voor grootschalige IA-gerelateerde datacenters, met projecten die onder namen als Prometheus en Hyperion door de jaren heen langs kwamen, en energiebehoeften die al in gigawatt uitgedrukt worden. De conclusie is duidelijk: als je plannen hebt die richting 1 GW of meer gaan, is het niet genoeg meer om “energie op de markt te kopen”. Je begint jouw eigen supply-strategie te ontwerpen.
De onprettige realiteit: energie als nieuwe concentratietruc
Er zit een ongemakkelijke dimensie aan deze ontwikkeling: wanneer grote techbedrijven enorme volumes betrouwbare energie vastleggen via lange termijn contracten, verschuift de discussie van puur technologie naar economie en politiek.
- Wat betekent dit voor de bredere economie als een steeds groter deel van de nieuwe capaciteit wordt aangegaan met aandacht voor zeer geconcentreerde belastingen?
- Hoe beïnvloedt dit de publieke perceptie van nucleair energie wanneer het verhaal niet meer is “nationaal decarboniseren”, maar “energievoeding voor AI-centra”?
- Wat gebeurt er als de realisatie van de nieuwe nucleaire projecten vertraging oploopt, terwijl de gegevenscentra toch al operationeel moeten worden om de business draaiende te houden?
Meta probeert risico’s te spreiden door te investeren in een mix van opties (bestaand en toekomstgericht). Maar de onderliggende boodschap is duidelijk: AI wint niet alleen de competitie om talent en chips, maar concurreert nu ook om energietechnologie en -infrastructuur.
Veelgestelde vragen
Waarom hebben AI-gegevenscentra zoveel “betrouwbare” energie nodig?
Omdat grootschalige training en inferentie constante computing vereisen, met hoge beschikbaarheid en stabiliteit. Onderbrekingen, netwerkproblemen of intermitterende energie beïnvloeden direct de prestaties, kosten en implementatietijden.
Wat zijn kleine modulaire reactoren en waarom zijn ze relevant voor AI?
SMR’s (Small Modular Reactors) beloven op modulaire wijze te worden gebouwd, in een gecontroleerde schaal en met de mogelijkheid om nabij de vraagpunten te worden geplaatst. In theorie passen ze bij het idee van ‘datacenter-plaatsen’ die zich kunnen ontwikkelen tot industriële energiecomplexen – hoewel hun grootschalige adoptie afhankelijk is van regelgeving, leveringsketens en daadwerkelijke uitvoering.
Wanneer kunnen we de beloofde nucleaire energie uit deze overeenkomsten verwachten?
De capaciteit van bestaande centrales kan eerder beschikbaar zijn, maar de nieuwe nucleaire projecten worden doorgaans gericht op de décade van 2030. Dit hangt af van regelgeving, financiering, bouwtijd en testfasen.
Kan dit invloed hebben op elektriciteitsprijzen of de netplanning?
Indirect zeker: grote langlopende contracten sturen investeringssignalen, bepalen capaciteitsprioriteiten en beïnvloeden de planning. De concrete impact hangt af van hoe de overeenkomsten worden gestructureerd en van de lokale markt- en regelgevingscondities.
Bron: tomshardware en finanznachrichten