Magneten, chips en wattages: de nieuwe race om de controle over de economie van Kunstmatige Intelligentie

En slechts enkele weken hebben drie ogenschijnlijk losstaande berichten hetzelfde beeld geschetst: de economie van Kunstmatige Intelligentie (KI) wordt niet langer uitsluitend bepaald door software, modellen en prompts. Het draait vooral om industrieel vermogen. Met elektriciteit, kritieke mineralen en echt toegang tot GPU’s, die vandaag de dag fungeren als een strategische machtsmunt in de technologische wereld.

De eerste aanwijzing komt uit China en heeft een logistieke thriller als rode draad: technologiebedrijven overwegen illegaal op de zwarte markt te kopen voor de NVIDIA H200, nadat units bij de grens worden vastgehouden in een situatie van onduidelijke regelgeving en politieke onzekerheid.

De tweede aanwijzing komt rechtstreeks van OpenAI. In een bericht ondertekend door CFO Sarah Friar, stelt het bedrijf dat er een directe relatie bestaat tussen beschikbare rekenkracht en inkomsten. Ze onderbouwt dit met concrete cijfers: het beschikbare computingvermogen zou zijn gestegen van 0,2 GW in 2023 naar ongeveer 1,9 GW in 2025. Tegelijkertijd zouden de jaarlijkse terugkerende inkomsten (ARR) zijn geëscaleerd van 2 miljard dollar naar meer dan 20 miljard dollar in dezelfde periode.

De derde aanwijzing, minder in de media maar even bepalend, wijst op de fysieke ‘knelpunten’: de Verenigde Staten willen zelf produceren wat een essentieel onderdeel is voor elektrische motoren, robotica en defensie: zeldzame aardmetalen. Het Texas-gebaseerde bedrijf Noveon Magnetics kondigde een financiering aan van 215 miljoen dollar om de productie uit te breiden en de binnenlandse toeleveringsketen te versterken, terwijl de afhankelijkheid van buitenlandse bronnen als een strategisch risico wordt gezien.

China en de “urgentieke chip”: wanneer de grens de bottleneck wordt

Volgens een artikel dat door internationale media wordt aangehaald, overwegen sommige Chinese bedrijven om H200 buiten de officiële kanalen aan te schaffen, vanwege de moeilijkheden bij het importeren, die in de praktijk ‘hypergevoelig’ zijn geworden. Het opvallendste symptoom is de prijsverhoging: een server met 8 H200 wordt aangeboden voor ongeveer 2,3 miljoen yuan (ongeveer 330.403 dollar), wat circa 50% hoger is dan de standaardprijs.

De kern ligt niet alleen in de prijs. Het gaat vooral om de tijd. Wanneer een AI-team niet kan wachten op de volgende regelgevende periode, groeit de verleiding om het ‘op te lossen op elke mogelijke manier’. Maar die weg brengt een reeks risico’s met zich mee: van sancties en contractuele problemen tot een minder besproken, maar strategisch belangrijke kwestie: de traceerbaarheid en veiligheid van de supply chain. Bij kritieke hardware doet de herkomst er toe, en veel.

Deze gebeurtenis sluit aan bij een ander recent rapport: Reuters meldde dat eind 2025 in China de import van geavanceerde chips strenger werd en dat volledige voorafbetaling nu de norm is, in een omgeving van hoge frictie en onzekerheid. Met andere woorden: wanneer toegang tot rekenkracht onzeker wordt, wordt de markt duurder, minder transparant en minder efficiënt.

OpenAI: “Meer rekenkracht, meer inkomsten”… en een tese die de markt probeert te kalmeren

Parallel hieraan probeert OpenAI een verhaal van economische stabiliteit te presenteren: als KI waarde genereert en die waarde wordt gemonetiseerd, dan zou de groei in inkomsten ‘volgen’ op de toename van capaciteit. Friar formuleert het als een cyclus: rekenkracht → betere modellen → betere producten → meer adoptie → meer inkomsten → meer rekenkracht.

Deze visie is krachtig omdat het grote investeringen in infrastructuur omzet in een ‘meetbaar’ rendement. Tegelijkertijd impliceert het dat rekenkracht het meest schaarse resource aan het worden is, en daardoor een cruciale factor voor wie snel kan opschalen versus wie achterblijft in demonstraties.

Op industrieel niveau dient dit soort boodschap ook om te normaliseren dat AI niet alleen meer strijdt om talent of algoritmes, maar ook om fysieke capaciteit en toeleveringscontracten. Dit koppelt direct aan de ontwikkelingen met GPU’s in China en zeldzame aardmetalen in de VS: de ‘economie van het model’ steunt op een infrastructuur die niet improviseren is.

Zeldzame aardmetalen: het onzichtbare materiaal dat robotica en defensie aandrijft

In de publieke discussie wordt veel gesproken over chips, maar niet altijd over wat er achter schuilt. Vergroting van permanente magneten met hoge prestaties is essentieel voor compacte, efficiënte motoren (electromobielen, drones, industriële automatisering) en voor verschillende verdedigingssystemen. Noveon Magnetics heeft zojuist 215 miljoen dollar opgehaald om haar productiecapaciteit in de VS uit te breiden, en deze beweging wordt geïnterpreteerd als een onderdeel van een bredere resilientiestrategie.

De realiteit is ongemakkelijk: ook al wordt er kapitaal aangebod, het opschalen van productie kost jaren, en de afhankelijkheid van buitenlandse bronnen verdwijnt niet “van de ene op de andere dag”. Daarom worden deze investeringen niet gezien als een poging om de wereldwijde markt morgen te domineren, maar als het creëren van redundantie om te voorkomen dat een handelsbeperking hele sectoren lamlegt.

Asimovs klassiekers als leidraad: universele regels voor hedendaagse dilemma’s in KI en robotica

In een wereld waarin hardware weer een geopolitieke factor wordt, is het nuttig om terug te grijpen op een cultureel kader dat verrassend actueel blijft: Asimovs driedelige robotica-wetten. Toegepast op fysieke robotica en met nuanceringen op AI, kunnen deze als volgt worden geïnterpreteerd:

  1. “Schadeloosstelling van mensen”
    In robotica: functionele veiligheid, redundante sensoren, noodstops.
    In AI: voorkomen van schade, niet alleen fysiek, maar ook economisch, reputatie- en sociaal (fraude, desinformatie, automatische beslissingen met gebrek aan transparantie).
  2. “Gehoorzaamheid aan opdrachten”
    In robotica: afhankelijk van veiligheid.
    In AI: afgestemd op de wensen van de gebruiker, maar altijd onderhevig aan wetten, interne normen en compliance (vooral in gezondheidszorg, financiën en overheid).
  3. “Zichzelf beschermen”
    In robotica: zelfbehoud tegen mislukking of falen.
    In AI: cybersveiligheid, robuustheid tegen manipulatie, toegangscontrole, wijzigings-tracering en de mogelijkheid om diensten tijdelijk te degraderen zonder volledig te destabiliseren.

Het kernpunt is dat in 2026 niet alleen de vraag is “wat kan AI doen”, maar vooral “wie controleert de supply” en welke economische prikkels ontstaan bij schaarste. Wanneer de grens de chips tegenhoudt, de zwarte markt uitbreekt en rekenkracht strategische waarde krijgt, veranderen de regels van veiligheid in een kwestie van vertrouwde infrastructuur.


Veelgestelde vragen

Wat is een NVIDIA H200 en waarom is die zo cruciaal voor AI-projecten?
Het is een high-performance GPU gericht op training en inferentie van KI-modellen. De vraag neemt toe omdat het de grote berekeningen versnelt die nodig zijn voor geavanceerde modellen en agent-systemen.

Welke risico’s brengt het kopen van GPU’s op de zwarte markt voor een bedrijf?
Naast juridische en regelgevende risico’s bestaat het risico van traceerbaarheid, fraude, garantieproblemen, contractuele sancties en kwetsbaarheid voor supply chain-aanvallen in kritieke infrastructuur.

Waarom benadrukt OpenAI dat inkomsten groeien samen met rekenkracht?
Omdat meer capaciteit meer gebruikers en workloads mogelijk maakt, wat leidt tot monetisatie via abonnementen en API-gebruik, en zo een direct gecorreleerde groeicurve volgt.

Hoe hangen zeldzame aardmetalen samen met AI en robotica?
Robotica en automatisering zijn afhankelijk van compacte, efficiënte motoren die vaak zeldzame aardmetalen gebruiken. Zonder die toevoer stokt de gehele productie, zelfs als chips beschikbaar zijn.

via: scmp

Scroll naar boven