Al meer dan drie decennia leeft de Linux-kernel met een opvallende maar ongemakkelijke realiteit: de laatste beslissing over welke wijzigingen doorgevoerd worden in de hoofdbranch ligt meestal bij één persoon. Linus Torvalds, de maker van het project en sinds 1991 de “finale” maintainer, fungeert – in de praktijk – als het afsluitpunt van een wereldwijd werkproces dat honderden ontwikkelaars en meer dan een honderd maintainer omvat.
Nu heeft de gemeenschap voor het eerst expliciet een continuïteitsprocedure gedocumenteerd voor de canonieke repository van de kernel: een plan dat alleen wordt ingeschakeld als de hoofdmaintainer niet kan (of niet wil) blijven optreden in die rol en er bovendien geen “normale” en ordentelijke overdracht mogelijk is.
Een “plan voor het plan”, maar wel vastgelegd
De nieuwe tekst, toegevoegd aan de officiële documentatie van de kernel, is gebaseerd op een zeer concrete situatie: Linux is een sterk gedistribueerd project, waarin elk subsysteem zijn eigen verantwoordelijken heeft, maar de laatste stap – integreren van wijzigingen in mainline – blijft gecentraliseerd. Het document herinnert er zelfs aan dat er precedenten zijn waarbij anderen deze taak op zich namen wanneer dat nodig was (onder andere tijdens de cyclus van versie 4.19 in 2018).
Het gaat er niet zozeer om dat er leven bestaat buiten Torvalds – dat weet de gemeenschap – maar om vast te leggen hoe wordt besloten “wat we nu gaan doen” in een uitzonderlijk scenario. In de bedrijfswereld wordt dat planning van opvolging genoemd. In software-engineering wordt dat vaak samengevat in een zeer eenvoudige maat: de bus factor.
Wat activeert het protocol?
Het procedure wordt gezien als een noodgeval. Het wordt alleen ingeschakeld als de onbevoegden die de hoofdrepository beheren “onmogelijk of niet bereid zijn” om die verantwoordelijkheid voort te zetten en bovendien geen overgang faciliteren.
In dat geval wordt een figuur aangeduid als Organizer, die standaard de organisator is van de laatste Maintainers Summit. Als dat niet mogelijk is, voorziet het plan als back-up de voorzitter van de Technical Advisory Board (TAB) van de Linux Foundation.
De tijdslijn: 72 uur, 15 maanden en twee weken
De werkwijze is opzettelijk eenvoudig en met vaste termijnen:
- Binnen 72 uur moet de Organizer een discussie openen met de genodigden van de laatste Maintainers Summit.
- Als er meer dan 15 maanden verstreken zijn sinds de laatste Summit, beslist de TAB wie de genodigden zijn (en kan deze groep andere maintainers toevoegen indien nodig).
- Die groep moet zo snel mogelijk (online of fysiek) bijeenkomen en opties evalueren voor het beheer van de hoofdrepository, met prioriteit voor de lange termijn gezondheid van het project en de gemeenschap.
- Binnen twee weken meldt een vertegenwoordiger via de mailinglijst van de summit (ksummit) de volgende stappen.
Bovendien maakt het document duidelijk dat de Linux Foundation – onder leiding van de TAB – ondersteuning biedt en alles zal uitvoeren wat uit dat proces voortvloeit.
Wat betekent (en wat niet) voor Linux
Deze stap is geen aankondiging van uittreden noch een “nabije opvolging”. Het is vooral een teken van volwassenheid: erkennen dat een cruciaal project voor internet, de cloud en de industrie niet afhankelijk kan zijn van de “inercia” van de overgang indien de centrale figuur er op een dag niet meer is.
Het is ook een signaal naar buiten toe. In een tijd waarin de veerkracht van de softwarevoorzieningsketen nauwkeurig wordt bekeken, maakt het formaliseren van continuïteitsprocessen onzekerheid kleiner voor bedrijven, overheden en ecosysteem dat afhankelijk is van Linux voor producten en diensten.
Interessant is dat het plan geen nieuwe “grondwet” voor de kernel bedenkt: het bouwt voort op bestaande structuren (Maintainers Summit, TAB) en op een klassiek gemeenschapsmechanisme (gemeenschappelijk consensus en openbare communicatie via mailinglijsten). Het is bewust minimaal gehouden: het legt vast hoe een collectieve beslissing begint wanneer de klok tikt.
Veelgestelde vragen
Betekent dit dat Linus Torvalds zich terugtrekt uit de kernel?
Nee. Het procedure is bedoeld als vangnet voor een buitengewone situatie. Het impliceert geen vastgestelde tijdlijn of actieve overgang.
Wie kiest de vervanger indien iets onverwachts gebeurt?
Het proces begint met een Organizer (de laatste organisator van de Maintainers Summit of, indien dat niet mogelijk is, de voorzitter van de TAB van de Linux Foundation). De beslissing wordt besproken met de groep genodigden van de laatste Summit (of de door de TAB aangewezen groep indien er al lange tijd geen summit was).
Waarom wordt er zoveel gesproken over de “bus factor” in dit geval?
Omdat de kernel een gedistribueerd werkproces kent, maar de uiteindelijke integratie gecentraliseerd is. Het formaliseren van een continuïteitsplan verhoogt de veerkracht van het project bij onverwachte gebeurtenissen.
Waar wordt de beslissing publiekelijk bekendgemaakt?
Het plan voorziet dat, binnen maximaal twee weken, de volgende stappen worden gedeeld via de mailinglijst ksummit (dezelfde die gerelateerd is aan de Maintainers Summit).