Het geheugen tekort betreedt een nieuwe fase in 2026: het gaat niet alleen meer om prijsverhogingen of het prioriteren van winstgevendere contracten, maar om actief te controleren welke bestellingen aansluiten bij de werkelijke vraag en welke “defensief” zijn. Met andere woorden, het scheiden van echt consumentengebruik van hoarding, dat gedrag waarbij sommige kopers meer bestellen dan ze nodig hebben om voorraden te verzekeren… en tegelijk de markt onder druk zetten voor iedereen.
In dat kader zijn Samsung Electronics, SK hynix en Micron Technology begonnen met de strengere voorwaarden in commerciële afspraken en vragen ze meer uitleg over volume, voorraden en bestemming van hun geheugenchips. De logica is helder: wanneer het aanbod beperkt is en de vraag vanuit datacenters en Kunstmatige Intelligentie (AI) de capaciteit opslokt, verstoort elke overordering het evenwicht en veroorzaakt het een domino-effect in hele sectoren (laptops, televisies, automobielsector of industriële elektronica).
Wat verandert er: van “alles verkopen” naar “vraag auditen”
Jarenlang heeft de markt voor DRAM en NAND geconcurreerd met cycli: stijgingen, dalingen, voorraadaanpassingen en heronderhandelingen. Wat nu verschilt, is de toon. Volgens TrendForce vragen de drie grote fabrikanten sommige klanten meer gedetailleerde gegevens om bestellingen te rechtvaardigen: hoeveel wordt er werkelijk gebruikt, welke voorraad wordt aangehouden en, in bepaalde gevallen, wie de eindklant is of hoe de geheugenmodules worden verdeeld in de keten.
Deze maatregel heeft een strategische inslag: als de fabrikant het “geforceerde” orderbedrag kan detecteren voordat het een sneeuwbal wordt, kan hij capaciteit gerichter alloceren, lange termijnrelaties beschermen en voorkomen dat er artificiële schaarste ontstaat door angst of speculatie.
De olifant in de kamer: AI en “prioritair” geheugen
De vraag naar geheugen voor Kunstmatige Intelligentie groeit niet alleen, maar concurreert ook om dezelfde industriële aandacht. Een deel van de productie, waferplanning en commerciële prioritisering richt zich nu op geheugenmodules en producten met hogere waarde voor datacenters. Daarmee blijft minder ruimte over voor “conventioneel” geheugen dat vooral de brede markt bedient (PC’s, smartphones, tv’s en talloze apparaten). In zo’n scenario verleiden zelfs serieuze en voorspelbare kopers tot “voorzorgsmaatregelen”.
Het is geen toeval dat TrendForce dit moment beschrijft als een fase waarin besteldiscipline een marktinstrument wordt: het voorkomen dat de druk op voorraden (reëel of fictief) ertoe leidt dat meer spelers uit paniek kopen.
Reeds zichtbare effecten: druk op laptops en componenten die “kosten” verhogen
Het effect begint zichtbaar te worden in het productiekalender. In de markt voor laptops voorspelt TrendForce een dalingen van 14,8% kwartaal op kwartaal in wereldwijde verzendingen in het eerste kwartaal van 2026, en wijst ze op een ongemakkelijke cocktail: hogere kosten voor CPU’s en geheugen, voorraadaanpassingen en behoudender aankoopbeleid.
Een andere relevante indicator is hoe de “gewicht” van geheugen in de kosten van massaproducten verandert. Bijvoorbeeld bij televisies wijst TrendForce erop dat de kosten van DRAM binnen de stuklijst (BOM) is gestegen: van ongeveer 2,5-3% in typische modellen, naar ongeveer 6-7% in bepaalde configuraties, hetgeen uiteindelijk druk uitoefent op prijzen en marges (en in de praktijk op beide).
Wat betekent dit voor de markt (en voor de consument)?
Voor fabrikanten van geheugen biedt deze koerswijziging twee voordelen:
- Vermindert de “ruis” in de vraag-signaal, en
- Staat toe om marges te beschermen zonder dat de markt onbestuurbaar wordt door geforceerde bestellingen.
Voor fabrikanten van PCs, smartphones of consumentenelektronica is de boodschap minder comfortabel: er komt minder tolerantie voor “voorzorgsmaatregelen” strategieën. Wie bestellingen niet kan onderbouwen met duidelijke vraag en realistische planning, zal het moeilijker krijgen om betrouwbare leveringen te garanderen.
En voor de eindgebruiker is het effect vaak direct, ondanks dat geheugen een component is dat zelden op een label verschijnt:
- Duurdere apparaten,
- Minder promoties, of
- Beperkte configuraties (minder RAM of opslag), om de prijzen stabiel te houden.
De paradox van de hoarding: proberen zich te beschermen maakt het probleem groter
Hoarding voedt zichzelf. Als een bedrijf vreest dat geheugen schaars wordt, koopt het meer in. Dat vermindert de beschikbare voorraad, drijft de prijzen op en bevestigt de vrees bij anderen. De reactie is dan nog meer inkopen. Wat grote fabrikanten proberen te doorbreken, is die vicieuze cirkel vóórdat die in de markt de norm wordt in heel 2026.
De kernvraag blijft of deze grotere controle zal leiden tot een normalisering van de vraag of dat het industrieproces naar strengere, minder flexibele contracten met meer voorwaarden verschuift. En daarin kan 2026 een “selectiejaar” worden: niet alleen qua technologie en producten, maarook wie er echt prioriteit krijgt in de keten.
Veelgestelde vragen
Wat is hoarding op de geheugenmarkt en waarom drijft het de apparaten duurder op?
Hoarding is het verzamelen van voorraden door bestellingen boven de werkelijke behoefte. Het vermindert het beschikbare aanbod, verstoort de vraag en versnelt vaak prijsstijgingen voor DRAM en NAND.
Waarom vragen Samsung Electronics, SK hynix en Micron Technology meer informatie over bestellingen?
Omdat ze willen onderscheid maken tussen daadwerkelijke consumptie en defensieve bestellingen en capaciteit efficiënter toewijzen in een gespannen markt door datacenters en AI.
Hoe kan de geheugencrisis de aankoop van een laptop in 2026 beïnvloeden?
Met hogere prijzen, minder kortingen en basismodellen met minder RAM/SSD. Daarnaast voorspellen de sectoren dat verzendingen onder druk komen te staan door duurdere CPU’s en geheugen.
Welke sectoren, naast consumentenelektronica, worden het meest getroffen door de tekort aan DRAM en NAND?
Automobielsector, industrie en elke productieketen met lange cycli en complexe logistiek: wanneer een cruciale component schaars wordt, wordt de volledige assemblage vertraagd.