De oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran heeft een kwetsbaarheid blootgelegd die jarenlang op de tweede plaats stond achterDebatten over chips, datacenters en de cloud: internet is eveneens afhankelijk van geografische smalle plekken. De Rode Zee en de Straat van Hormuz zijn tegelijk uitgegroeid tot gebieden met hoog risico, een onvoorzienbare situatie voor de moderne digitale infrastructuur en bijzonder kwetsbaar voor het verkeer dat Europa, Azië, Afrika en de Golf verbindt.
Het is wel belangrijk om de rust te bewaren temidden van het geroezemoes. Het is niet helemaal juist te stellen dat “Internet is uitgevallen” of dat alle wereldwijde verkeer tussen continenten werd geblokkeerd. De daadwerkelijke kritieke corridor voor de connectiviteit tussen Europa en Azië blijft de Rode Zee, terwijl de Straat van Hormuz vooral invloed heeft op kabels en routes in de Golfregio. TeleGeography benadrukt dat, buiten de Golfstaten, het risico voor het verkeer tussen Europa en Azië via Hormuz veel kleiner is omdat veel grote kabels door de Rode Zee lopen en niet slechts enkele kilometers van de Straat van Hormuz.
Desalniettemin is dit een uitzonderlijke situatie. Op 1 maart meldde Reuters dat grote rederijen zoals Maersk, Hapag-Lloyd en CMA CGM begonnen met het omleiden van routes weg van het Suezkanaal, Bab el-Mandeb en de Straat van Hormuz na de militaire escalatie en het sluiten van Hormuz. Tegelijkertijd vat Rest of World de situatie samen als de eerste keer dat beide knelpunten effectief het handelsverkeer volledig blokkeren, wat de perceptie van het risico voor de digitale infrastructuur in de regio volledig verandert.
Het probleem is niet alleen maritiem. Reuters bevestigde ook dat Amazon Web Services (AWS) in Emiraten en Bahrein schade erkende na drone-aanvallen tijdens de regionale crisis. Het gaat dus niet meer alleen om de theoretische dreiging dat onderwaterrribben bloot liggen, maar ook om een oorlog die fysieke infrastructuur gerelateerd aan de cloud raakt.
De Rode Zee blijft de echte grote bottleneck
Het belangrijkste knelpunt bevindt zich in de Rode Zee. Rest of World meldt dat 17 onderzeekabels door deze waterweg lopen en dat het grootste deel van het verkeer tussen Europa, Azië en Afrika hierlangs stroomt. TeleGeography herinnert eraan dat de kabels in de Rode Zee niet alleen cruciaal zijn voor het Midden-Oosten, maar ook voor Oost-Afrika en de verbinding tussen Europa en Azië.
Het is geen abstract risico. TeleGeography benadrukt dat in 2024 drie kabels in de Rode Zee werden beschadigd en zes maanden nodig hadden voor reparatie. In september 2025 werden vier kabels weer beschadigd, waarvan er drie vijf maanden nodig hadden voor herstel en één nog steeds buiten gebruik was in maart 2026. Het bedrijf wijt die vertragingen aan Houthi-aanvallen en restricties op reparatievergunningen.
Dit helpt verklaren waarom de industrie nu zo ongerust is. Een onderzeekabel kan door incidenten zoals ankeraanvallen of visserij worden beschadigd, maar in een oorlogsgebied neemt het risico toe vanwege twee redenen: de kans op collateral damage en de moeilijkheid van herstel. TeleGeography legt uit dat onderhoudsschepen vergunningen moeten verkrijgen, de defecten moeten lokaliseren en vrijwel stil moeten liggen terwijl ze repareren, wat bijzonder kwetsbaar is in vijandige wateren.
Hormuz verplaatst niet al het wereldwijde verkeer, maar is wel essentieel voor de Golf
De tweede kritieke plek is de Straat van Hormuz. Ook hier moet het kalm blijven en de focus verlegd worden naar juiste informatie. TeleGeography noemt vier actieve onderzeekabels die de Straat doorkruisen: AAE-1, FALCON, Gulf Bridge International Cable System en Tata-TGN Gulf. Daarnaast legt het uit dat de Golfstaten niet volledig afhankelijk zijn van deze kabels omdat ze ook routes over land hebben naar Saoedi-Arabië, Irak en andere buurlanden. Maar waarschuwt dat deze routes niet voldoende zouden zijn om een grote uitval van onderzeekabels op te vangen.
Dat betekent dat Hormuz niet exact hetzelfde is als de Rode Zee voor de wereldwijde connectiviteit, maar wel een belangrijke schakel vormt voor de digitale infrastructuur van de Golfregio. En die infrastructuur is inmiddels niet langer klein. Amazon, Microsoft, Google, Oracle, G42 en OpenAI investeren de afgelopen jaren fors in data- en AI-infrastructuur in de regio. Rest of World waarschuwde vorige week dat deze investeringen afhankelijk zijn van onderzeeroutes die zich nu in een conflictzone bevinden of daar dicht bij liggen.
TeleGeography voegt nog een belangrijk punt toe: als Hormuz onbereikbaar wordt, kan herstel binnen de Golf alleen worden uitgevoerd door één scheepvaartonderneming van e-Marine die in de regio ligt, terwijl de andere schepen verspreid liggen over de Rode Zee en de Indische Oceaan. Het betekent niet dat herstel onmogelijk is, maar wel dat de capaciteit onder druk komt te staan en het reactievermogen sterk beperkt wordt.
De industrie zoekt al naar alternatieve routes buiten de zee om
De reactie van de sector bewijst dat dit niet slechts een tijdelijke waarschuwing is. Bloomberg meldde op 12 maart dat Meta een deel van 2Africa in de Golf heeft stilgelegd door de oorlog, en TeleGeography voegt toe dat systemen zoals 2Africa, India Europe Xpress, Raman, SeaMeWe-6 en Africa-1 nog steeds hinder ondervinden van vertragingen of gestopte plannen door de regionale onrust.
Daarnaast meldt Rest of World dat Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten verschillende projecten versnellen voor landroutes die data naar Europa moeten brengen, om minder afhankelijk te zijn van de grote zeestraten. Het onderliggende idee is vergelijkbaar met de lange geschiedenis van alternatieve routes voor olie — nu wordt gewerkt aan een soort “Plan B” voor dataverkeer.
Deze conclusie is waarschijnlijk de belangrijkste: de digitale wereldinfrastructuur werd ontworpen met de veronderstelling dat sommige smalle zeestraten kwetsbaar en toch operationeel zouden blijven. Wat in 2026 anders is, is dat twee van deze smalle doorgangen in crisissituaties verkeren. Hoewel internet nog niet volledig is uitgevallen, zorgt de combinatie van oorlog, aanvallen op datacenters, vertragingen bij nieuwe kabels en geremde herstelwerkzaamheden ervoor dat een bekend risico zich ontpopt tot een strategisch probleem van hoog niveau.
De boodschap voor operators, hyperscalers en Europese overheden is pijnlijk, maar duidelijk: het is niet genoeg meer om alleen een gebouw of datacenter te beveiligen of meer capaciteit te implementeren. Het is ook noodzakelijk om routes te beschermen, te diversifiëren en te herontwerpen, om de connectiviteit met de wereld te waarborgen. Want de grootste schrik van deze weken is niet dat kabels bestaan, maar dat ze nog altijd een van de meest kwetsbare punten van internet blijven.
Veelgestelde vragen
Is internet volledig uitgevallen tussen Europa en Azië?
Nee. De situatie is zeer ernstig voor de regionale infrastructuur en de veerkracht van routes, maar betekent niet dat internet tussen de continenten volledig stopt. De Rode Zee blijft de voornaamste bottleneck voor Europa-Azië, terwijl Hormuz vooral invloed heeft op de connectiviteit rond de Golfregio.
Hoeveel onderzeekabels lopen er door de Rode Zee?
Rest of World noemt 17 kabels die door de Rode Zee lopen en beschouwt dit als de belangrijkste route voor een groot deel van het verkeer tussen Europa, Azië en Afrika.
Welke kabels passeren de Straat van Hormuz?
TeleGeography identificeert vier actieve kabels die Hormuz doorkruisen: AAE-1, FALCON, Gulf Bridge International Cable System en Tata-TGN Gulf.
Worden datacenters in de regio al aangevallen?
Ja. Reuters bevestigde dat AWS heeft erkend dat faciliteiten in de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein getroffen zijn geweest door drone-aanvallen tijdens de regionale crisis.