De versnelde uitbreiding van Kunstmatige Intelligentie (KI) verandert een minder zichtbaar aspect van de cloudbusiness: het beschikken over bodem, glasvezel, servers of GPU-toegang is niet langer voldoende. Een steeds belangrijker, maar moeilijker te garanderen resource wordt de stabiele en beschikbare elektriciteit. In Europa, waar het debat over digitale soevereiniteit en rekenkracht aan kracht wint, begint de energietoevoer als knelpunt zich te manifesteren als een van de belangrijkste factoren die het daadwerkelijke groeitempo van nieuwe datacenters kunnen beïnvloeden.
De meest duidelijke signalen komen uit de Verenigde Staten. Oracle en Bloom Energy hebben in april 2026 hun samenwerking uitgebreid om tot 2,8 GW aan fuelcelcapaciteit te ontwikkelen, waarvan een eerste tranche van 1,2 GW al is gecontracteerd voor Oracle-projecten op Amerikaans grondgebied. Deze beweging is significant: het toont aan dat grote operators niet alleen strijden om chips en bedrijfsterreinen, maar ook om energievoorziening die past bij de schaal van KI-implementaties.
Europa kijkt naar de cloud, maar het elektriciteitsnet bepaalt de timing
De Internationale Energieorganisatie waarschuwt dat de vraag naar elektriciteit van datacenters in 2025 met 17% steeg, veel sneller dan de wereldwijde groei van 3%. Tegelijkertijd benadrukt de organisatie dat centra die gespecialiseerd zijn in KI nog sneller groeien en dat het totale energieverbruik van datacenters tegen 2030 verdubbeld zou kunnen zijn. Het gaat niet alleen om meer servers die aanstaan: het trainen en infereren van modellen vereist dicht opeengepakte clusters, strengere koeling en een veel stabielere energievoorziening.
Hier ligt de grootste uitdaging voor Europa. Volgens gegevens van Reuters op basis van een rapport van Ember, kan het aansluiten van een nieuw datacenter in traditionele knooppunten zoals Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs of Dublin gemiddeld zeven tot tien jaar duren, met projecten die soms tot wel dertien jaar vertraging oplopen. Dit vormt een oncomfortabele conclusie voor iedere Europese KI-strategie: het probleem is niet alleen het aantrekken van investeringen, maar ook het waarmaken van die investeringen door toegang tot voldoende elektrische capaciteit binnen redelijke tijd.
De IEA benadrukt deze tijdsverschillen treffend. Terwijl een datacenter in één tot drie jaar kan worden gebouwd, kost het plannen, goedkeuren en aanleggen van nieuwe netinfrastructuur vaak tussen de vijf en vijftien jaar. Dit verschil maakt elektriciteit tot een locatiebepalende factor die even belangrijk wordt als connectiviteit en beschikbare grond. In de praktijk begint het energienet te bepalen welke markten de volgende cloudgolf zullen absorberen en welke achterblijven.
Daarom draait het Europese discours nu niet alleen meer om energie-efficiëntie en duurzaamheid, maar ook om industriële concurrentiekracht. Reuters meldt dat, tenzij de netplanning wordt verbeterd, tot 50% van de datacentercapaciteit in Europa tegen 2035 buiten de traditionele kernregio’s kan verschuiven. Frankrijk vormt hier een uitzondering dankzij een minder overbelast energienet, terwijl markten met kortere aansluitingstermijnen, zoals Italië, aantrekkelijker worden voor investeringen in cloud en KI.
VS versnelt met on-site generatie, Azië neemt capaciteit snel toe
De Verenigde Staten reageren met een mix van netwerkuitbreiding en lokale energieproductie. In Texas, een snel groeiende hotspot voor datacenters, meldt Reuters dat ERCOT een plan van 33 miljard dollar heeft gelanceerd om het net te versterken, maar dat veel nieuwe lijnen pas na 2030 operationeel zullen zijn. Intussen verschuift de markt naar “behind the meter”-oplossingen: lokale energieproductie dicht bij de verbruiker, ondersteund door gas, hernieuwbare bronnen en andere vaste energiebronnen.
Het akkoord tussen Oracle en Bloom past precies binnen deze benadering. Fuelcellen bieden geen volledige oplossing voor de energie-uitdaging van de sector, maar vormen zeker een alternatief om afhankelijkheid van lange aansluitingsprocedures te verminderen. Bloom beweert dat haar SOFC-systemen modulair kunnen worden geïmplementeerd en dat warmte-terugwinning de totale efficiëntie aanzienlijk kan verhogen. De brandstofmix en de kosten blijven daarbij kritische factoren die per project verschillen.
In Azië gaat de groei razendsnel, maar ook daar speelt energie een cruciale rol. Cushman & Wakefield schat dat de ontwikkelingspijplijn voor datacenters in de regio 19,4 GW bedraagt tegen eind 2025, met 3,7 GW in aanbouw en 15,7 GW gepland. Het rapport wijst erop dat Zuidoost-Azië 31% van deze capaciteit in aanbouw bevat en dat markten zoals Johor, Mumbai en Bangkok belangrijke knooppunten voor cloud en KI worden. Azië groeit dus door, maar selectief op basis van locaties met betere energietoevoer en capaciteit.
Voorbeelden illustreren de dynamiek. Microsoft kondigde in 2024 een investering van 2,9 miljard dollar aan om zijn cloud- en KI-infrastructuur in Japan uit te breiden. Singapore heropent capaciteit met een nieuwe aanbesteding voor ten minste 200 MW, onder strikte eisen op het gebied van efficiëntie en minimaal 50% hernieuwbare energie. Malaisie toont de andere kant van de medaille: Reuters meldde dat in 2025 de vraag naar datacenters kan leiden tot 19,5 GW nieuwe energie-capaciteit tegen 2035, goed voor 52% van het elektriciteitsverbruik in het vasteland.
Energie wordt geen kostenpost meer, maar een concurrentievoordeel
Voor Europa is de les duidelijk: de KI-cloudbeslissing wordt niet louter bepaald door software of hardware. Het hangt ook af van elke regio’s vermogen om megawattcapaciteit op het juiste moment en tegen een betaalbare prijs te plaatsen. De beschikbaarheid van elektriciteit fungeert steeds meer als een nieuwe toetredingsfactor tot de markt.
Dit verandert de strategische afwegingen voor operators, hyperscalers en beleidsmakers. Toegang tot stabiele energie, netwerkaansluiting, lange-termijn energiecontracten, lokale productie en integratie van hernieuwbare bronnen worden geen secundaire elementen meer, maar kernonderdelen van de architectuur van KI-infrastructuur.Europa heeft nog tijd om te concurreren, maar moet de elektriciteitsnetten net zo prioritair behandelen als belangrijke modellen, nationale datacenters of gigafactories voor AI. In deze nieuwe fase start de rekenkracht niet bij de rack, maar bij de transformator.