De race om het voeren van Kunstmatige Intelligentie (AI) drijft de digitale infrastructuur steeds meer naar onconventionele gebieden. Na jaren van discussies over datacenters naast dammen, zonneparken, kerncentrales of zelfs ruimtevaarten, stelt een startup uit Oregon een andere benadering voor: het verplaatsen van een deel van de berekeningen naar de oceaan en gebruik maken van golfenergie voor het uitvoeren van inferentietaken.
Panthalassa heeft een Series B-financieringsronde afgesloten van 140 miljoen dollar, geleid door Peter Thiel, medeoprichter van PayPal en Palantir, om de productie en uitrol van haar autonome oceaanberekeningsknooppunten te versnellen. Het bedrijf wil een proefinstallatie nabij Portland voltooien en haar Ocean-3-serie in de Noord-Pacific laten werken in 2026, met het oog op een commerciële uitrol in 2027.
AI-berekeningen op zee zonder energie naar land te brengen
Het concept van Panthalassa doorbreekt de klassieke datacenter-structuur. In plaats van een faciliteit op land te bouwen, deze aan het elektriciteitsnet te koppelen en koelingsproblemen op te lossen, stelt het bedrijf drijvende knooppunten voor die elektriciteit opwekken uit golven en die direct aan boord gebruiken voor AI-chips.
De elektriciteit wordt niet naar het net gestuurd. Ze wordt direct gebruikt in het knooppunt zelf. De resultaten van inferentietaken, die veel lichter zijn dan de energie die nodig was om ze uit te voeren, worden vervolgens via lagebanenorbit-satellieten naar land gestuurd. Volgens het bedrijf zijn deze systemen bedoeld voor operationele gebieden in de oceaan, ver weg van de kust, waar de golfenergie dichter en consistenter is.
Deze aanpak sluit aan bij een toenemende druk op datacenters. AI-datacenters vergen grote hoeveelheden energie, koeling, industriële ruimte, vergunningen, netwerkaansluitingen en lokale acceptatie. In diverse regio’s leidt de bouw van nieuwe faciliteiten al tot weerstand vanwege impact op het elektriciteitsnet, watergebruik, landschap en nabijgelegen gemeenschappen.
Panthalassa probeert een deel van deze spanningen te ontwijken door het probleem buiten het land te plaatsen. De drijvende knooppunten worden in staaldraad op de kust gemaakt en werken autonoom in de oceaan. Het bedrijf beweert dat haar prototypes Ocean-1, Ocean-2 en Wavehopper, getest in 2021 en 2024, technologieën voor energieopwekking, voortstuwing, autonomie en computationeel werk op zee hebben gevalideerd.
Waarom inferentie beter past dan training op zee
De voorgestelde oplossing lijkt niet bedoeld om de grote datacenters die fundamentele modellen trainen te vervangen. Training vereist enorme clusters, ultralaag-latentie-netwerken, synchronisatie tussen duizenden versnellingsmachines, hoog-bandbreedte geheugen en uiterst gecoördineerde operaties. Het verplaatsen van die complexiteit naar de oceaan zou veel moeilijker zijn.
Daarentegen past inferentie beter bij deze aanpak. Na het trainen van een model, bestaan veel taken uit het uitvoeren van queries, het genereren van antwoorden, het classificeren van informatie, het verwerken van documenten of het produceren van tokens. Deze belasting kan gemakkelijker worden verdeeld als het goed wordt ontworpen. In dat scenario zou een oceaanknooppunt niet deel uitmaken van een gigantisch trainingscluster, maar verzoeken verwerken en resultaten terugzenden.
De eigen mededeling van Panthalassa spreekt over “inference computing at sea”. Het verschil is significant. Het is niet hetzelfde om een heel datacenter naar de oceaan te verplaatsen als het creëren van een gedistribueerde vloot van knooppunten voor specifieke AI-taken. Wanneer de energiekosten laag zijn en koeling door de mariene omgeving wordt verzorgd, kan de economie aantrekkelijk zijn voor bepaalde belastingtypen.
Koeling is een van de kernargumenten. AI-chips genereren veel warmte, en de afvoer hiervan op land vereist complexe koelsystemen en soms extra water of energie. In de oceaan biedt de thermische massa een natuurlijke koelbron. Panthalassa stelt dat dit kan helpen een van de grote technische uitdagingen van landgebonden datacenters op te lossen en de levensduur van chips te verlengen.
Een gedurfde idee met nog vele uitdagingen
De aantrekkingskracht van het idee is duidelijk, maar de uitdagingen zijn dat ook. De oceaan is geen vriendelijke omgeving voor elektronica, mechanica of onderhoud. Corrosie door zout, stormen, bio-incrustatie, extreme golven, structurele vermoeidheid, fysieke veiligheid en reparaties op afstand kunnen de operatie aanzienlijk compliceren.
Ook zijn er regelgevende kwesties. Het opereren van autonome infrastructuur in open water vereist vergunningen, maritieme coördinatie, verzekeringen, milieuvoorschriften en veiligheidswaarborgen. Bij groei van de vloot moet worden bepaald hoe de monitoring gebeurt, wie reageert op incidenten en welke impact het kan hebben op scheepvaart, mariene fauna en visserijactiviteiten.
Satellietconnectiviteit is een andere kritieke schakel. Tijdens inferentietaken is het verzenden van resultaten mogelijk, maar afhankelijkheid van satellietverbindingen introduceert latentie, kosten, beschikbaarheid en potentiële capaciteitsbeperkingen. Voor sommige AI-toepassingen vormt dit geen probleem. Voor anderen, vooral die met ultra-snelle responstijden of constante datatransfers, kan dit een barrière vormen.
Ook moet worden stilgestaan bij de fabricage. Panthalassa wil een proefproductie nabij Portland opzetten voor het in serie produceren van deze systemen. De overstap van prototypes naar herhaalbare massaproductie, industrieel onderhoud en commerciële uitrol is complex. De financieringsronde met investeerders als Peter Thiel, John Doerr, TIME Ventures, SciFi Ventures, Fortescue Ventures, Super Micro Computer en andere bekende namen geeft het project financiële geloofwaardigheid, maar elimineert niet het technische risico.
De oceaan als nieuwe grens voor computationeel werk
De bredere interpretatie is dat deze investering een reflectie is op de toenemende problemen binnen AI-infrastructuur. De vraag naar rekenkracht groeit sneller dan de beschikbare elektrische capaciteit in veel regio’s. Nieuwe datacenters vechten om energie, transformatoren, land, vergunningen, chips, geheugen, koeling en connectiviteit. Daardoor krijgen oplossingen die enkele jaren geleden marginaal leken weer meer aandacht.
Google onderzoekt al lange termijn ruimte-datacenters, Elon Musk verkent opties buiten de aarde, en diverse bedrijven onderzoeken onderwaterkoeling, modulaire kernenergie en de uitbating nabij duurzame energiebronnen. Panthalassa onderscheidt zich doordat het niet probeert energie van de oceaan naar land te transporteren, maar juist de berekeningen naar de energie brengt waar die beschikbaar is.
Peter Thiel vat het samen met de opvallende uitspraak: de “extraterrestrische” oplossingen voor computationeel werk zijn geen science fiction meer, en Panthalassa zou de “oceaanfrontlinie” hebben geopend. Hoewel deze frase de ambitie van het project benadrukt, zal de realiteit waarschijnlijk meer industrieel en kostengericht zijn: kosten per token, onderhoud, beschikbaarheid, energie-efficiëntie en productiecapaciteit.
Als het slaagt, kan Panthalassa een nieuwe categorie gedistribueerde infrastructuur voor AI-inferentie openstellen. Het zou niet de grote datacentercampussen vervangen, maar kan wel de druk op het elektriciteitsnet en lokale gemeenschappen verlichten, vooral voor taken die niet binnen stedelijke gebieden of binnen interne gevoelige systemen hoeven te blijven.
De kernvraag is niet of de oceaan genoeg energie bevat. De vraag is of die energie kan worden omgezet in betrouwbare, onderhoudbare en concurrerende computationele capaciteit. Hier ligt de toekomst van Panthalassa. De financieringsronde van 140 miljoen dollar biedt de middelen om het te proberen. Het Noord-Pacific wordt nu de proefgrond voor deze visie.
Veelgestelde vragen
Wat wil Panthalassa doen?
Het bedrijf ontwikkelt autonome drijvende knooppunten die energie opwekken uit golven en deze gebruiken voor AI-inferentietaken op zee.
Hoeveel geld heeft de startup opgehaald?
Ze sloot een Series B-financieringsronde af van 140 miljoen dollar, geleid door Peter Thiel, met deelname van andere technologie-, industrie- en klimaatinvesteerders.
Wanneer zullen de eerste knooppunten worden uitgerold?
De onderneming plant de serieprototypes Ocean-3 in het noordelijk deel van de Pacific in 2026 te lanceren, met voorbereidingen voor commerciële toepassingen vanaf 2027.
Vervangt dit traditionele datacenters?
Niet op korte termijn. Het lijkt meer geschikt voor gedistribueerde inferentie-werk dan voor grootschalige training. Het kan een aanvulling vormen op landinfrastructuur, niet volledig vervangen.