De Europese Commissie heeft haar voorstel gepresenteerd voor Horizon Europe 2028-2034, het komende raamprogramma voor onderzoek en innovatie van de Europese Unie. De belangrijkste noviteit is een budget van 175.000 miljoen euro, het dubbele van het huidige programma, met als doel de Europese concurrentiekracht te versterken ten opzichte van de Verenigde Staten en China, en strategische technologieën zoals kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing, fusie-energie en de ruimte-economie te stimuleren.
De kernpunten van het nieuwe Horizon Europe in 20 seconden
- De Europese Commissie stelt voor het budget te verdubbelen tot 175.000 miljoen euro.
- Het programma zal prioriteit geven aan AI, kwantumcomputing, defensie, ruimte, gezondheid en energietransitie.
- De oproepen worden vereenvoudigd en de tijd voor het toekennen van subsidies wordt verkort.
- Het initiatief omvat «moonshot»-projecten om technologieën die als strategisch voor Europa worden beschouwd te versnellen.
Het voorstel maakt deel uit van het nieuwe meerjarenbegrotingskader van de Europese Unie voor de periode 2028-2034 en moet nog worden onderhandeld tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad.
Meer budget ter versterking van de Europese concurrentiekracht
De Commissie is van mening dat innovatie één van de pijlers zal zijn om de economische groei tijdens het komende decennium te stimuleren. Daarom stelt zij voor het budget van het programma te verdubbelen ten opzichte van het huidige Horizon Europe (2021-2027).
De Europese commissaris voor Startups, Onderzoek en Innovatie, Ekaterina Zaharieva, verklaarde dat het nieuwe programma onderzoek «in het hart van de economische en investeringsstrategie van Europa zal plaatsen», met maatregelen om wetenschappelijke talenten aan te trekken, innoverende startups te stimuleren en meer particuliere investeringen te mobiliseren.
Een van de doelen is om de totale investeringen in onderzoek en ontwikkeling dicht bij 3 % van het BBP te brengen, een doel dat de Europese Unie al jaren nastreeft.
Vier pijlers voor financiering van wetenschap en innovatie
Het nieuwe voorstel houdt een structuur aan die georganiseerd is rond vier hoofdpijlers.
De eerste, Excellent Science, zal blijven investeren in fundamenteel onderzoek via het Europees Wetenschapsraad (ERC), de Marie Skłodowska-Curie-acties en het Gemeenschappelijk Onderzoekscentrum.
De tweede, Competitiveness and Society, zal projecten ondersteunen die betrekking hebben op de energietransitie, digitalisering, industrie, defensie of ruimte, naast het behoud van de bekende Europese Missies.
De derde pijler richt zich op bedrijfsinnovatie. Het European Innovation Council (EIC) zal zijn capaciteit uitbreiden om technologische projecten met hoog risico te financieren en meer ondersteuning bieden aan startups verbonden met dual-use technologieën, zowel civiel als defensief.
Tot slot zal de vierde pijler de ontwikkeling van de European Research Area (ERA) bevorderen en de infrastructuren voor wetenschap en technologie versterken.
Minder bureaucratie en snellere oproepen
Een van de meest gevraagde veranderingen door universiteiten, onderzoekscentra en bedrijven in de afgelopen jaren is administratieve vereenvoudiging.
De Commissie stelt voor het aantal oproepen te verminderen, de aanvraagprocedures te vereenvoudigen en de tijd tussen het sluiten van een oproep en de definitieve toekenning van de subsidies te verkorten.
Het doel is dat projecten sneller van start kunnen gaan en onderzoekers minder tijd aan administratie hoeven te besteden.
AI, kwantumcomputing en fusie-energie onder de grote Europese projecten
Het voorstel bevat ook een nieuwe categorie initiatieven, genaamd moonshot-projecten, geïnspireerd door grootschalige programma’s die gericht zijn op het oplossen van complexe technologische uitdagingen.
Deze projecten zouden Europese, nationale en private financiering combineren om de ontwikkeling van technologieën te versnellen die als strategisch voor Europa worden beschouwd.
Prioritaire gebieden omvatten onder andere:
- Nieuwe generatie kunstmatige intelligentie.
- Kwantumcomputing.
- Databeheer en soevereiniteit.
- Schone luchtvaart.
- Geautomatiseerd vervoer.
- Regeneratieve therapieën.
- Fusie-energie.
- Ruimteen economie.
- Zero watervervuiling.
- Oceaanobservatie.
- Future Circular Collider, de toekomstige deeltjesversneller van CERN.
Een programma met economische impact
De Commissie herinnert eraan dat de tussentijdse evaluatie van het huidige Horizon Europe aangeeft dat elke euro geïnvesteerd tot wel 11 euro aan Europese BBP-groei zou kunnen genereren vóór 2045.
Tot januari 2025 had het programma meer dan 15.000 projecten gefinancierd, met een investering van meer dan 43 miljard euro.
Hoewel het nieuwe budget nog onderhandeld moet worden, maakt het voorstel duidelijk dat Brussel van plan is onderzoek en innovatie te beschouwen als een van de belangrijkste instrumenten om de technologische autonomie en de competitiviteit van Europa tijdens het komende decennium te versterken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel geld stelt de Commissie voor voor Horizon Europe 2028-2034?
Het voorstel voorziet in een budget van 175.000 miljoen euro, ongeveer het dubbele van het huidige programma.
Welke technologieën krijgen prioriteit?
De belangrijkste gebieden omvatten kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing, fusie-energie, ruimte-economie, geautomatiseerd vervoer en databeheer.
Wat zijn de «moonshot»-projecten?
Dit zijn grootschalige onderzoeks- en innovatie-initiatieven die publieke en private financiering combineren om de ontwikkeling van strategische technologieën voor Europa te versnellen.
Wanneer gaat het nieuwe programma in werking?
De voorstel zal nog worden onderhandeld en goedgekeurd door het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Commissie, waarna het in 2028 van kracht wordt.