Shanghai wil een deel van de strijd om kunstmatige intelligentie verplaatsen van aardse datacenters naar een baan om de aarde. Het district Songjiang heeft het eerste Chinese Industry Development Forum voor Ruimtecomputing georganiseerd en versterkt een industriële hotspot die satellit-fabrikanten, semiconductor-ontwikkelaars, AI-specialisten, cloudproviders, onderzoeksinstellingen en investeerders bijeenbrengt. Het doel is te werken aan systemen die gegevens direct in de ruimte kunnen verwerken in plaats van ze eerst naar de databanken op aarde te sturen.
De kernpunten van China’s ruimtelijke berekening in 30 seconden
- Op 30 augustus bracht Shanghai bedrijven samen uit de sectoren satelliettechnologie, chips, cloud en kunstmatige intelligentie voor het eerste Chinese forum specifiek gericht op ruimtelijk computeren.
- Songjiang wil een nieuwe industriële keten ontwikkelen rondom dataverwerking in orbitale systemen.
- China beschikt al over 12 satellieten die experimenteren met een gedistribueerde ruimtecomputatie-constellatie.
- Orbitaal verwerken maakt het mogelijk om beelden te analyseren en AI-modellen uit te voeren voordat de resultaten naar de aarde worden gestuurd.
- Uitdagingen omvatten energievoorziening, koeling, straling, communicatie en lanceerkosten.
Hoewel het idee futuristisch lijkt, is er een praktische reden om rekenkracht naar de satellieten te brengen: er wordt steeds meer data in de ruimte gegenereerd en het verzenden daarvan allemaal naar de aarde is inefficiënt.
Observationele satellieten produceren enorme hoeveelheden beelden en metingen. Traditioneel verloopt het proces via het vastleggen van data, wachten op communicatie met grondstations, het downloaden van gegevens en het daaropvolgende verwerken ervan.
Ruimtecomputing probeert dat pad te verkorten door de satelliet eerst de informatie te laten analyseren en enkel de relevante resultaten te sturen.
Van data naar verwerking in orbit
Kunstmatige intelligentie maakt deze mogelijkheid bijzonder aantrekkelijk.
Een satelliet die bijvoorbeeld een gebied met overstromingen, bosbranden of aardverschuivingen observeert, kan AI-visionemodellen gebruiken om belangrijke veranderingen vroegtijdig te identificeren en dit direct te communiceren met de grond.
In plaats van duizenden volledige beelden te downloaden, kan het satellietdirect de geselecteerde beelden, geïdentificeerde objecten of waarschuwingen doorsturen.
Dit principe is toepasbaar in sectoren zoals landbouw, meteorologie, milieudetectie, cartografie, astronomie en infrastructuurbeheer.
Volgens onderzoekers van Zhejiang Lab kan één teledetectatiesatelliet dagelijks ongeveer 0,1 petabyte aan data genereren. Bij meer dan 3.000 satellieten in 2032 zou dat samen zo’n 300 petabytes dagelijks kunnen bedragen.
De beschikbare downloadcapaciteit groeit echter niet gelijke tred.
Hier komt een belangrijk argument naar voren: data near the source verwerken, een aanpak vergelijkbaar met het edge computing principe op aarde, maar dan op honderden kilometers boven het oppervlak.
China experimenteert reeds met dit model.
In mei 2025 lanceerde China de eerste 12 satellieten van de Three-Body Computing Constellation, een project geleid door Zhejiang Lab dat streeft naar een netwerk van meer dan 1.000 satellieten met gedistribueerde rekenkracht.
Latere tests gingen verder dan het gebruik van individuele processors in elk apparaat.
In februari 2026 werden tien AI-modellen in orbit uitgevoerd, inclusief communicatie tussen meerdere satellieten, met onder meer modellen met ongeveer 8 miljard parameters voor teledetectie en astronomie.
Het uiteindelijke doel is dat satellieten onderling taken kunnen verdelen en functioneren als een gedistribueerde infrastructuur.
Het betekent niet dat er momenteel een orbitale datacenter-achtige infrastructuur bestaat, vergelijkbaar met grote aardse datacenters. Het is nog een fase van experimenten en validatie, maar China ontwikkelt tegelijkertijd een groot deel van de benodigde industrie.
Shanghai bundelt satellieten, chips, AI en cloud
De bijeenkomst op 30 augustus in Songjiang weerspiegelt precies die ambitie.
Hier kwamen sectoren samen die traditioneel vaak los van elkaar werken: aerospace, halfgeleiders, kunstmatige intelligentie en cloud computing.
Meer dan 40 bedrijven en organisaties namen deel, waaronder specialisten in rekenladingen, satellietplatforms, AI-chips voor ruimte, energievoorziening, thermisch beheer, lasercommunicatie en grote AI-modellen.
Deze samenstelling heeft een technische verklaring.
Een grondserver ontwerpen biedt voordelen zoals continue stroomvoorziening, grote koelsystemen en eenvoudige vervanging van onderdelen.
Een in orbit werkend systeem ondervindt daarentegen heel andere omstandigheden.
Het energieverbruik moet afgestemd zijn op de beschikbare energie in de satelliet. Het afvoeren van warmte door radiatoren in het vacuum is bijzonder ingewikkeld. De elektronica moet bestand zijn tegen straling en grote temperatuurwisselingen, terwijl reparaties vaak extreem moeilijk of onmogelijk zijn.
Het ontwikkelen van ruimtecomputing vereist daarom afstemming tussen vele disciplines.
Chipfabrikanten moeten rekening houden met de energie- en temperatuurbeperkingen. Plaatsonwerkl engineers moeten weten hoeveel vermogen de versnellingsmiddelen nodig hebben. Communication experts zorgen voor snellere verbindingen tussen satellieten en met de aarde.
Songjiang ziet potentieel om al deze vaardigheden te bundelen.
Het district beschikt al over een belangrijke industrie voor satelliet-internet. Lokale autoriteiten claimen dat meer dan 100 bedrijven betrokken zijn bij verschillende onderdelen van deze keten, en de industriële productie van grote sectorbedrijven bereikte in 2025 een omzet van 23 miljard yuan.
Ook zijn er initiatieven rond SpaceSail en de Chinese Qianfan-constellatie, samen met fabrikanten van satellieten en componenten.
Shanghai wil juist die concentratie benutten om nu ruimtecomputing toe te voegen.
Orbitale datacenters brengen hun eigen problemen mee
Het verwerken in satellieten is slechts de eerste stap. De meest ambitieuze plannen betreffen de bouw van ruimtelijke infrastructuren voor computing, aangedreven door zonnepanelen.
De voordelen zouden in theorie groot kunnen zijn.
Zonne-energie kan langdurig worden opgewekt en een orbitale installatie vereist geen terrein of grote stroomkabels van het aardnet.
Maar het verplaatsen van een datacenter naar de ruimte brengt ook nieuwe energie- en koelingsuitdagingen met zich mee.
Koeling blijft een grote uitdaging: op aarde wordt warmte afgedreven via lucht, water en thermisch exchangesystemen. In de ruimte, in het vacuüm, is geen lucht om direct warmte af te voeren, dus moeten systemen op basis van geleidende elementen en radiatoren worden ingezet.
Daarnaast moet de hele infrastructuur worden gelanceerd.
Elk kilo aan servers, zonnepanelen, batterijen, communicatie- en koelingsapparatuur moet de baan bereiken met een raket. Daarbij komen nog straling, ruimteruimteschroot en de problemen van reparatie of vervanging.
De levensduur van hardware is nog een open vraag. Een aardse datacenters kunnen geleidelijk worden vernieuwd, maar het vervangen van processors in orbitale systemen is veel lastiger.
Het meest waarschijnlijke scenario voor nu is niet de grootschalige verhuizing van traditionele datacenters naar de ruimte.
De directe toepassing ligt in het lokaal verwerken van data die in de satelliet wordt gegenereerd.
China heeft al flinke stappen gezet in die richting, waardoor de sector begint over te gaan van individuele projecten naar een bredere industriële organisatie. Een van de deelnemers aan het Shanghai-forum beschreef 2026 als het jaar waarin ruimtelijk computeren de overgang maakt van conceptuele discussies naar technologische en engineering-validatie.
Het nieuwe industriële cluster in Songjiang wil deze overgang versnellen door alles op één locatie samen te brengen: satellietproductie, chip-ontwerp, AI-ontwikkeling en infrastructuur voor connectiviteit.
De race om rekenkracht vindt vooral nog plaats in grote datacenters op aarde. Shanghai bereidt zich nu voor op een andere mogelijkheid: dat een deel van deze berekeningen direct boven ons hoofd plaatsvindt.
Veelgestelde vragen
Wat is ruimtelijk computeren?
Het gebruik van rekenkracht op satellieten of andere ruimtelijke platforms om gegevens rechtstreeks in orbit te verwerken. Dit wordt toegepast voor beeldanalyse, het uitvoeren van AI-modellen of het verdelen van berekeningen tussen meerdere satellieten.
Heeft China al werkende datacenters in de ruimte?
China beschikt over experimentele satellieten die computationele en AI-taken in orbit uitvoeren, maar deze vormen nog geen volwaardige grote datacenters zoals op aarde. De Three-Body Computing Constellation begon met 12 satellieten in mei 2025.
Wat is het voordeel van gegevens direct op een satelliet te verwerken?
Het vermindert de hoeveelheid data die moet worden doorgegeven aan grondstations. Satellieten kunnen de gegevens analyseren en enkel geselecteerde beelden, resultaten of waarschuwingen versturen.
Waarom is het moeilijk een orbitale datacenter te bouwen?
Naast de kosten voor lancering moeten problemen zoals energievoorziening, koeling in het vacuüm, straling, communicatie, onderhoud en vervanging worden opgelost.