De 6 registraties in 1985 tot 166 miljoen

De domeinnaam .com, de extensie die eind 20e eeuw synoniem werd met “internet”, telt op 30 juni 2026 166,6 miljoen geregistreerde namen. Daarmee vertegenwoordigt het 41% van de totale 401,6 miljoen domeinen wereldwijd, volgens het kwartaalrapport van Verisign. In het begin was het allemaal veel bescheidener: in heel 1985 waren er slechts zes actieve .com-domeinen geregistreerd, en gedurende de eerste tien jaar was het gratis om je aan te melden. Zo beschrijft een uitgebreid overzicht gepubliceerd door Cloud Privé, dat via WHOIS de data van de oudste vermeldingen heeft gecontroleerd en de prijsontwikkeling contract voor contract heeft gevolgd.

De kernpunten uit de geschiedenis van het .com-domein in 20 seconden

• Het DNS-systeem startte op 1 januari 1985 en symbolics.com, geregistreerd op 15 maart, was het eerste .com-domein.
• Registratie van domeinen was gratis tot september 1995.
• De wholesaleprijs steeg van $10,26 naar $10,97 op 1 november 2026.
• AI.com werd voor ongeveer 70 miljoen dollar de duurste bekende verkoop.

Wat begon als een lijst van fabrikanten van computers, laboratoria en Amerikaanse defensiecontractors, is vandaag de dag de basis van de online identiteit voor miljoenen organisaties. Van de domeinnaam hangen website, zakelijk e-mail, beveiligingscertificaten en zelfs de mogelijkheid om van provider te wisselen, zonder dat klanten de service verliezen.

Waarom moesten domeinnamen worden uitgevonden

In de jaren zeventig had ARPANET slechts enkele tientallen computers, elk met een lijst van namen en IP-adressen van de andere machines. Toen het netwerk groeide, nam het Network Information Center (NIC) van SRI in Californië de taak op zich een hoofdlijst bij te houden: het bestand HOSTS.TXT. Beheerders downloadden dit via FTP iedere paar dagen om de actuele IP-adressen bij te houden.

Het systeem hield stand zolang het klein bleef. Tegen begin jaren tachtig groeide het bestand voortdurend en nam de downloadtijd toe. Elke wijziging moest door één kantoor worden aangebracht, en namen moesten uniek blijven over het hele netwerk, zodat geen twee universiteiten hun mailservers mail noemden. Bovendien was een enkel puntsysteem voor beheer een risico: een enkele storing kon het hele netwerk platleggen, wat onlogisch was in een netwerk dat ontworpen was om storingen te weerstaan.

De oplossing was verdelen van de taken. Paul Mockapetris, destijds werkzaam bij het Information Sciences Institute van de Universiteit van Zuid-Californië, publiceerde in november 1983 RFC 882 en 883 met een hiërarchisch, gedistribueerd naam-systeem: het DNS (Domain Name System). Elk niveau in de naamstructuur wordt door een andere partij beheerd, die eventueel bevoegd is delen door te geven aan volgende lagen. Degene die .com beheert, hoeft niet te weten welke servers er onder bijvoorbeeld voorbeeld.com bestaan; het volstaat om te weten waarnaar de vraag moet worden gestuurd voor die naam.

In oktober 1984 publiceerden Jon Postel en Joyce Reynolds RFC 920, met de eerste toewijzingen van top-level domeinen: gov voor de Amerikaanse overheid, edu voor onderwijs, com voor commerciële bedrijven, mil voor het leger, org voor overige organisaties en landencodes volgens ISO 3166. Kort daarna werd net toegevoegd voor netwerkoperators. Het systeem ging van start op 1 januari 1985 en diezelfde dag werd het oudste domein geregistreerd dat nog in gebruik is: nordu.net, van het Noordse academische netwerk.

Dat ontwerp loste drie problemen op die nog steeds de reden vormen voor het bestaan van domeinen:

• Namen zijn gemakkelijk te herinneren, IP-adressen niet. Bovendien blijven namen hetzelfde zelfs als het IP-adres wijzigt, bijvoorbeeld na een verhuizing van server of provider.
• Het beheer is gedeeld. Niemand hoeft toestemming te vragen aan een centrale afdeling om servers toe te voegen binnen het eigen domein.
• Een enkele query is universeel. Web, e-mail, certificaten en authenticatie werken allemaal via hetzelfde systeem.

Wat er vandaag van een domeinnaam afhangt

Na veertig jaar is een domein niet meer slechts een comfortvoorziening; het is essentieel voor diensten die in 1985 niet bestonden.

Het eerste voorbeeld is e-mail. Diensten als Gmail, Outlook, Yahoo en iCloud vereisen dat de verzendende domeinnaam in het DNS de records SPF (Sender Policy Framework), DKIM (DomainKeys Identified Mail) en DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance) bevat. Zonder controle op het DNS wordt e-mail van het bedrijf moeilijk af te leveren of wordt het als spam gemarkeerd.

Het tweede voorbeeld zijn TLS-certificaten. Het slotje in de browser vertrouwt erop dat iemand die controle heeft over de domeinnaam, niet per se over een specifieke server. Hierdoor blijven certificaten geldig ook als de site verhuist naar een andere server, cloud of land. Ook de authenticiteitslaag in DNS, zoals DNSSEC, ontwikkelt zich verder, bijvoorbeeld met de ondersteuning van DNSSEC poscuántische handtekeningen in Cloudflare’s resolver 1.1.1.1.

Het derde voorbeeld is portabiliteit. Cloud Privé benadrukt dat een domein de enige component is van een platform die niet aan de infrastructuurprovider toebehoort. IP-adressen blijven met de provider, tenzij deze een eigen adresplan hanteert; de servers worden herplaatst, data wordt gekopieerd. Maar de domeinnaam blijft hetzelfde, en het aanpassen van de DNS-records wijst naar de nieuwe infrastructuur en voltooit de migratie. Daarom raadt men aan dat het domein op naam staat van de klant, geregistreerd wordt via een registrar waar men direct toegang tot heeft, en dat de DNS-zone gescheiden blijft van het hostingcontract. Wie ooit in zijn eigen naam een domein registreerde, bijvoorbeeld met een persoonlijk e-mailadres of via de hostingprovider, weet dat de migratie begint bij het terughalen van dat domein. Die fase vraagt aandacht en kan veel tijd kosten.

De eerste .com-waarden: fabrikanten, laboratoria en defense contractors

De lijst van oudste nog geregistreerde .com-domeinen vertelt wie in de jaren tachtig computers en netwerken bouwde in de VS. Hier de eerste registratiedata, bevestigd via WHOIS:

In heel 1985 waren er slechts zes .com-domeinen, en in de eerste vijf maanden van 1986 elf meer. Niemand van de grote bedrijven, banken, kranten of winkels was toen bij de eerste geregistreerden betrokken; internet was vooral een netwerk van hardwarefabrikanten, onderzoeksinstituten en defensiecontractors.

Later kwamen de bekende merken, maar meestal pas jaren later:

Tijdige generieke domeinnamen in het Spaans

Ook uit Spanje kwam men vooruit. Toen een .com nog circa 100 dollar koste voor twee jaar, geregistreerd via een Virginiaanse ondernemer met creditcard, werden vóór het einde van de jaren 90 verschillende generieke namen in het Spaans geregistreerd en blijven tegenwoordig in handen van de oorspronkelijke registranten:

Voorbeelden als ciudadreal.com en programacion.com laten zien dat eind jaren negentig het nog mogelijk was om generieke woorden of volledige plaatsnamen te registreren onder de meest gewilde extensie. Een paar jaar later leidde de liberalisering van het .es-domein in 2005 in Spanje tot een soortgelijke jacht op korte namen.

De eerste .com ooit geregistreerd heeft slechts eenmaal van eigenaar gewisseld. Symbolics verloor gedurende de jaren 90 haar activiteit en verkocht in augustus 2009 symbolics.com aan de investeerder Aron Meystedt. Hij kocht het via XF.com Investments om het als historisch erfgoed te bewaren, zonder het door te verkopen of vol te hangen met reclame. De prijs is vertrouwelijk. Het domein staat nog steeds op naam van de eigenaar en toont een pagina over zijn geschiedenis.

Van gratis tot $10,97: hoe de prijs van .com is veranderd

De prijsontwikkeling wordt vaak verkeerd begrepen omdat men niet altijd de juiste fase benoemt. Cloud Privé onderscheidt verschillende periodes.

1985-1995, gratis. Het eerste registratieproces werd uitgevoerd door het NIC van SRI onder contract van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Op 1 januari 1993 nam de National Science Foundation (NSF) de civiele taken over en tekende een samenwerkingscontract met Network Solutions (NSI) uit Virginia om het InterNIC te runnen. Destijds hoefde de aanvrager niets te betalen, omdat de kosten werden gedekt uit Europees en Amerikaans overheidsgeld.

14 september 1995, $50 per jaar. Met de groei van het web gaf NSF toestemming aan NSI om kosten in rekening te brengen. Een nieuw domein kostte 100 dollar voor twee jaar, en de jaarlijkse vernieuwing 50 dollar. Van elk betaald bedrag ging 15 dollar (30%) naar het publieke Intellectual Infrastructure Fund, bedoeld om de ‘geestelijke infrastructuur’ van internet te ondersteunen. In vier jaar tijd was NSI de enige registrar voor .com.

April 1998, $35. Een class action beweerde dat de 30% toeslag een illegale belasting was. Een federale rechtbank gaf dat gelijk en het congres legaliseerde het later retroactief. De toeslag verdween en de prijs daalde naar $70 voor de eerste twee jaar en $35 voor elke vernieuwing.

1999, komst van concurrentie. De Amerikaanse overheid gaf toestemming voor markttoetreding en richtte in 1998 de ICANN op (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers). In 1999 moest NSI haar rol als registrar scheiden van haar rol als beheerder van de database, en werd een gedeeld systeem geïntroduceerd waar andere partijen geaccrediteerd konden worden om domeinen te registreren. Dit systeem werd in juni 1999 getest en later uitgerold. Sindsdien hangen de prijzen voor de registrator zelf af van de commerciële markt; de wholesaleprijs voor het register is gereguleerd en bedraagt vanaf 15 januari 2000 slechts $6, oorspronkelijk $9, onder het contract.

2000, Verisign koopt Network Solutions. Op 7 maart 2000 kondigde Verisign de overname van NSI aan voor circa $21 miljard in aandelen, ongeveer €18,2 miljard euro. De transactie werd in juni gesloten. In 2003 verkocht Verisign de registrar-tak en hield alleen het beheer van de roster voor .com en .net, met een contract dat bijna automatisch wordt verlengd en vaste prijzen garandeert per domein.

2006-2012, prijsverhogingen van 7%. Het registratiecontract uit 2006 maakte het mogelijk dat Verisign de wholesaleprijs vier keer verhoogde met 7%: in oktober 2007 tot $6,42, in oktober 2008 tot $6,86, in juli 2010 tot $7,34 en in januari 2012 tot $7,85.

2012-2021, prijsbevriezing. Toen in november 2012 het contract werd verlengd, legde het Amerikaanse ministerie van Handel (dat samenwerkt met ICANN) vast dat de prijs op $7,85 bleef tot 2018. In oktober 2018 ondertekende hetzelfde departement een amendement dat Verisign het recht gaf de prijs met 7% per jaar te verhogen tijdens de laatste vier jaar van de zesjarige contractperiode. ICANN paste het registratiecontract aan in maart 2020.

2021-2024, vier opeenvolgende verhogingen. Elke 1 september kwam er weer een verhoging van 7%: tot $8,39 in 2021, $8,97 in 2022, $9,59 in 2023 en $10,26 in 2024. Met de wisselkoers van de Europese Centrale Bank op 15 september 2026 (1 euro = 1,1539 dollar) komt dat neer op zo’n €8,89 per jaar per domein, exclusief eventuele extra’s.

2026, nieuw cycli begint. Het contract is eind 2024 weer verlengd onder dezelfde voorwaarden. Voor de eerste twee jaren waren geen prijsverhogingen toegestaan. In april 2026 kondigde Verisign aan dat vanaf 1 november 2026 de wholesaleprijs stijgt van $10,26 naar $10,97 (9,51 euro). Als Verisign de maximale toegestane verhogingen doorvoert, zou die prijs rond 2030 kunnen stijgen tot circa $13,42 (11,63 euro). Het gaat hier om een contractuele prognose, geen aangekondigde prijzen.

De prijsverhoging werd aangekondigd door Verisign-president Jim Bidzos: hij stelde dat $10,97 het “maximale bedrag is dat wij kunnen vragen aan de registrars”, terwijl zij vrij zijn in de verkoopprijs. Bovenop de wholesaleprijs komen nog de ICANN-tarieven van $0,20 per domein per jaar (tot juli 2025 $0,18), de marge van de registrars en btw. Die marge varieert sterk: van zeer scherp geprijsde registraties tot meerdere keren de kosten, waardoor volgens Cloud Privé twee facturen voor hetzelfde domein zomaar kunnen verschillen in prijs.

De serie moet zorgvuldig worden gevolgd: de sprong in 1999 was geen prijsverlaging, maar een verandering in de maatstaf, van de vaste prijs van NSI naar de wholesaleprijs van de registry. De bedragen worden genoteerd in nominale dollars omdat het contract in die valuta is vastgelegd en de euro in 1995 nog niet bestond. Cloud Privé voegt toe dat, rekening houdend met de inflatie, de $50 van 1995 nu overeen zouden komen met meer dan €100, waardoor de huidige wholesaleprijs in reële termen tientallen keren goedkoper is dan wat registranten in 1996 betaalden. De hogere kosten worden gevormd door de toeslagen en marges die daarop worden toegepast.

Sporen van de meer dan 30 jaar durende handel in domeinen

Een normaal domein kost volgens de prijsladder. Een specifiek domein kan echter zoveel waard zijn als iemand er voor over heeft, en de grote deals van de afgelopen drie decennia laten zien wat in elke periode interessant was. De onderstaande tabel toont openbare verkopen, in cash en alleen van de domeinnaam, volgens de referentielijst van Wikipedia. De bedragen zijn omgerekend naar euro’s op basis van de actuele wisselkoers, niet op het moment van verkoop.

Een paar belangrijke transacties willen we extra noemen:

• Business.com (1999): Verkocht voor $7,5 miljoen (€6,5 miljoen), breekt het record en staat in het Guinness Book. Verkoper, Marc Ostrofsky, kocht het twee jaar eerder voor $150.000.
• CarInsurance.com en Insurance.com (2010): QuinStreet betaalde respectievelijk $49,7 en $35,6 miljoen (€43,1 en €30,9 miljoen). Vaak buiten de lijsten omdat de eerste een complete bedrijfsovername was inclusief website, de tweede ook het eigendom van de site zelf.
• Sex.com: Geregistreerd door Gary Kremen in 1994, overgenomen door Stephen Cohen in 1995 met vervalste brief. Na jaren van rechtszaken kwam het voor meer dan tien miljoen euro in 2006 en opnieuw voor meer dan tien miljoen euro in 2010.
• Chat.com: Van eigenaar gewisseld twee keer in één jaar en nu in bezit van OpenAI als toegangspoort tot ChatGPT.

Deze patronen herhalen zich al meer dan dertig jaar. In de jaren negentig betaalde men voor generieke handelswoorden; in de jaren 2000 voor trefwoorden met veel zoekverkeer zoals verzekeringen of casino’s; in de jaren 2010 voor korte namen voor wereldmerken; en tegenwoordig voor alles dat lijkt op artificial intelligence. Cloud Privé benadrukt ook de keerzijde: de meeste ‘premium’ domeinen die als investering worden gekocht, komen nooit op de markt en kosten jaarlijks geld aan registratie en onderhoud.

Waarop moet je letten bij de domeinen van een bedrijf

Het advies van Cloud Privé eindigt met meerdere praktische tips voor wie de infrastructuur beheert, volgens hun eigen interpretatie.

Vernieuw vóór 1 november de domeinen die je wilt behouden. Een domein kan tot tien jaar vooruit worden verlengd, en de registrar gebruikt de actuele wholesaleprijs. Met de prijsverschillen door de prijsverhogingen na november kan het financieel voordeliger zijn om langlopende registraties vroegtijdig te verlengen. Bovendien voorkom je dat een domein afgaat omdat de herinnering naar een oud e-mailadres werd gestuurd.

Scheid domein, DNS en hosting. Gebruik verschillende providers of ten minste verschillende accounts. Zorg dat het domein en de DNS op naam van de organisatie staan. Zo wordt van provider wisselen slechts een kwestie van aanpassen van DNS-records, zonder dat het domein zelf weg hoeft.

Maak gebruik van alle beveiligingen. Activeer twee-factor authenticatie bij de registrar, blokkeer overdracht, schakel DNSSEC in als de provider dat ondersteunt en houd bij wie toegang heeft tot iedere account. In 1995 werd Sex.com gestolen met een brief; nu volstaat een phishingmail aan de beheerder.

Overweeg het .es-domein, maar laat het .com niet zitten. Het .es-domein wordt beheerd door Red.es en staat los van Verisign-prijzen, dus kan voor een Spaanse onderneming een goede keuze zijn als hoofd-Domein. Cloud Privé raadt wel aan het eigen merk-domein niet te laten liggen: de grote verkopen laten zien dat men vaak miljoenen betaalde voor namen die met weinig kosten te registreren waren.

Veelgestelde vragen

Wat was het eerste geregistreerde .com-domein?

Dat was symbolics.com, geregistreerd op 15 maart 1985 door Symbolics, producent van Lisp-computers uit Massachusetts. Sinds 2009 is het eigendom van investeerder Aron Meystedt. Het oudste nog in gebruik zijnde domein is nordu.net, geregistreerd op 1 januari 1985.

Hoeveel kost een .com in 2026?

Verisign rekent aan registrars $10,26 per jaar, plus $0,20 ICANN-tarief. Op 1 november 2026 stijgt dit naar $10,97. De uiteindelijke prijs hangt af van de marge van de registrar en btw.

Hoeveel .com-domeinen zijn er geregistreerd?

Per 30 juni 2026 waren er 166,6 miljoen .com-domeinen, volgens Verisign. Daarmee vormen ze 41% van het totaal en overtreffen ze alle landencodes samen, die samen 148,6 miljoen zijn.

Wat is de duurste verkochte domein?

AI.com, voor ongeveer 70 miljoen dollar (60,7 miljoen euro), gekocht in 2025 door Kris Marszalek van Crypto.com en publiek gemaakt in februari 2026. Gevolgd door Voice.com (30 miljoen dollar in 2019) en 360.com (17 miljoen in 2015).

Bronnen:

• Cloud Privé, De geschiedenis van .com: van zes domeinen in 1985 tot 166 miljoen heden.
• Wikipedia, .com en List of most expensive domain names.
• TidBITS, Domain Name Registration Fees Underway (18/09/1995).
• ICANN, ICANN-NSI Registry Agreement (november 1999).
• Computerworld, Verisign kocht Network Solutions voor 21 miljard dollar (07/03/2000).
• Verisign, SEC-rapport over prijsverhoging in oktober 2007 en jaarverslag 2012.
• Domain Name Wire, Hoe domeinregisseurs de prijzen van .com verhogen (augustus 2024), Verisign mag prijzen verhogen in 2026 (november 2025), en Breaking: Verisign verhoogt wholesale prijzen voor .com (23/04/2026).
• Domain Incite, uitspraken van Jim Bidzos over de prijsverhoging van .com (27/04/2026).
• ICANN, Registrars goedgekeurd voor fiscale planning 2026 (juli 2025).
• Verisign, Q2 2026 Industry Brief (23/07/2026).
• TechCrunch en CoinDesk, over de aankoop van AI.com door Kris Marszalek (februari 2026).
• Domain Name Wire, Quinstreet koopt CarInsurance.com voor $49,7 miljoen (november 2010).
• ICANNWiki, Marc Ostrofsky.
• TechCrunch, Na 25 jaar verandert eigenaar van eerste geregistreerde domein (augustus 2009).
• Europese Centrale Bank, wisselkoers (15/09/2026).