Het grootste conflict over netneutraliteit in Spanje in de afgelopen jaren krijgt op dit moment geen juridische afhandeling door het toezichthoudende organisme. De Secretaría de Estado de Telecomunicaciones e Infraestructuras Digitales (SETELECO) is van mening dat klachten over het blokkeren van IP-adressen, gebruikt om piraterij van LaLiga-uitzendingen te bestrijden, opgelost moeten worden via de rechter en niet binnen de administratieve procedures voor het controleren van netneutraliteit.
Deze conclusie is vastgelegd in het Rapport over toezicht in Spanje op de naleving van de Europese regelgeving betreffende toegang tot een open internet voor 2025, een document dat na maanden van controverse over de dynamische blokkades tijdens wedstrijddagen is gepubliceerd en voor het eerst een specifiek hoofdstuk aan deze kwestie besteedt.
De kernpunten van de LaLiga-blokkades in 30 seconden
- Klachten over netneutraliteit namen in 2025 toe, in samenhang met de blokkades van IP-adressen tijdens voetbalwedstrijden.
- SETELECO stelt dat deze maatregelen voortvloeien uit een gerechtelijke uitspraak en dat geschillen over de uitvoering ervan terecht bij de rechter moeten worden opgelost.
- Het rapport onderzoekt niet of de blokkades technisch proportioneel waren of wat de impact was op legitieme diensten die gebruik maken van gedeelde infrastructuur.
- De beslissing laat een van de belangrijkste recente debatten over netneutraliteit zonder administratieve toetsing, met gevolgen voor operators, CDN’s, cloudproviders en hostingbedrijven.
Tot nu toe was het publieke debat vooral gericht op de legaliteit van de door LaLiga geïnitieerde blokkades, uitgevoerd door diverse operators om toegang tot illegale uitzendingen te voorkomen. Het rapport van het ministerie introduceert echter een nieuw element met mogelijk nog grotere gevolgen: het toezichthoudende orgaan dat belast is met het controleren van Europese regels voor een open internet, oordeelt dat het niet aan hem is om te beoordelen hoe deze maatregelen technisch worden uitgevoerd, zolang ze voortvloeien uit een gerechtelijke beschikking.
Dit betekent niet dat de regering expliciet alle blokkades goedkeurt of bevestigt dat ze de netneutraliteit respecteren. Het verschuift de verantwoordelijkheid naar de rechter, waardoor een van de meest controversiële aspecten van deze zaak buiten een onafhankelijke administratieve controle wordt gehouden.
Ongekende toename in klachten
Het rapport toont voor het eerst de grote impact die deze controverse had op het aantal klachten dat door gebruikers werd ingediend.
In 2025 ontving de Telecommunicatie Klantenservice 12.454 klachten, vergeleken met 9.638 in 2024.
Het opvallendste is niet alleen de algemene stijging, maar ook de toename van klachten gerelateerd aan netneutraliteit.
In 2024 maakten deze slechts ongeveer 0,1% uit van het totaal, rond de tien gevallen. In 2025 steeg dit naar 2,45%, hoewel het rapport aangeeft dat een deel hiervan betrekking had op snelheidsproblemen.
Na uitsluiting van deze incidenten, die ongeveer 2,13% van het totaal uitmaken (ongeveer 265 klachten), lijkt een groot deel te (mogelijk) gerelateerd aan andere vormen van schendingen dan snelheid, wat samenvalt met de invoering van dynamische blokkades tijdens sportuitzendingen.
Hoewel het ministerie deze toename niet expliciet aan LaLiga toeschrijft, is het moeilijk te verklaren door een ander gebeurtenis gerelateerd aan netneutraliteit, gezien een groei van bijna 2.550% binnen slechts een jaar.
De toezichthouder blijft op afstand van de kern van het debat
Het meest relevante deel van het rapport verschijnt wanneer SETELECO reageert op de ontvangen klachten.
Het organisme herinnert eraan dat de blokkades voortkomen uit de uitvoering van rechterlijke uitspraken door de Handelsrechtbank nummer 6 van Barcelona, om de videocopyrights van LaLiga te beschermen.
Ook verwijst het naar de uitspraak van maart 2025 die incidenten van nietigverklaring verwierp, onder andere ingediend door Cloudflare en RootedCON, en die het bestaan van willekeurige blokkageprocedures uitsloot.
Vervolgens trekt het ministerie een duidelijke conclusie.
De geschillen over de geblokkeerde IP-adressen «moeten worden behandeld en opgelost binnen het kader van het uitvoeren en naleven van gerechtelijke uitspraken».
Met andere woorden, het door de Algemene Telecommunicatieregeling aangewezen toezichthoudende orgaan voor netneutraliteit vindt dat deze conflictgevallen direct bij de rechter moeten worden voorgelegd, die de maatregelen heeft toegestaan.
Een verschil tussen gerechtelijke machtiging en technische uitvoering
Hier ligt een van de meest discussie oproepende aspecten voor de technologische sector.
Het feit dat een rechter een blokkade van bepaalde resources, zoals IP-adressen, toestaat voor het verspreiden van illegale content, betekent niet dat alle technische implementaties van die toestemming hetzelfde effect hebben.
Het rapport onderzoekt dit niet verder.
Er wordt niet beoordeeld of het blokkeren van een gedeeld IP-adres proportioneel is.
Ook wordt niet nagegaan of er minder ingrijpende technische alternatieven beschikbaar waren.
Evenmin wordt geëvalueerd of de uitvoering invloed had op diensten die niet gerelateerd zijn aan sportuitzendingen.
Vanuit juridisch perspectief kan worden aangenomen dat het bestaan van een gerechtelijke uitspraak de maatregel rechtvaardigt.
Technisch gezien blijft deze discussie echter open.
Internet functioneert niet meer zoals toen de Europese regelgeving werd vastgesteld
Het conflict toont ook een fundamentele verandering in de architectuur van het internet.
Toen de Europese Verordening over toegang tot een open internet werd aangenomen, had het blokkeren van een IP-adres meestal betrekking op een specifieke server of een beperkt aantal diensten.
De hedendaagse situatie is heel anders.
Vele delen van internet draaien op gedeelde infrastructuren waar één IP-adres gelijktijdig diensten aanbiedt aan duizenden domeinen, applicaties, API’s en zakelijke platforms.
Bedrijven zoals Cloudflare, Vercel, Fastly, Akamai en Bunny leveren miljoenen websites via dergelijke architecturen.
In dat licht kan het blokkeren van één IP-adres andere gevolgen hebben dan tien jaar geleden.
Deze situatie was mede een van de belangrijke argumenten van Cloudflare en andere providers om de proportionaliteit van de blokkades te betwijfelen tijdens het seizoen.
Het rapport meet ook de nevenschade niet
Een ander opvallend punt is dat het rapport geen gegevens bevat over de daadwerkelijke impact van deze maatregelen.
Het document vermeldt bijvoorbeeld niet:
- Hoeveel IP-adressen er in totaal werden geblokkeerd in 2025;
- Hoeveel legitieme domeinen mogelijk werden getroffen;
- Hoe lang deze sites ontoegankelijk waren;
- Hoeveel bedrijven incidenten meldden;
- Of er sprake was van valse positieven.
De enige beschikbare statistiek zijn de klachten die door Telecomgebruikers werden geregistreerd.
Hiermee blijven vele incidenten die direct bij cloudproviders, operators, CDN’s of hostingbedrijven werden gemeld zonder dat er formeel een klacht werd ingediend, buiten beschouwing.
Een precedent voor de hele cloudindustrie
Misschien is de belangrijkste uitkomst van het rapport niet gerelateerd aan voetbal en piraterij.
Als het toezichthoudende orgaan dat toezicht houdt op de netneutraliteit vindt dat blokkades voortvloeiend uit gerechtelijke uitspraken niet onder zijn bevoegdheid vallen, dan moeten dergelijke geschillen voortaan direct via de rechter worden opgelost.
Dat heeft potentieel invloed op het hele digitale ecosysteem.
Niet alleen op telecomoperatoren.
Ook op cloudproviders, hostingbedrijven, SaaS-platforms, content delivery networks (CDN’s) en elke gedeelde infrastructuur die door vergelijkbare maatregelen kan worden getroffen.
In de praktijk stelt het rapport een institutioneel criterium: administratief toezicht stopt waar de uitvoering van een rechterlijke uitspraak begint.
Een voortdurende controverse
Het document verschijnt enkele weken voorafgaand aan een nieuw voetbalseizoen waarin vermoedelijk opnieuw dynamische blokkades zullen worden ingezet.
Intussen gaat het debat door zonder technische antwoorden van de instantie die toeziet op de netneutraliteit.
Het ministerie erkent dat de klachten in 2025 uitzonderlijk toenamen, maar analyseert niet de proportionaliteit van de blokkades noch de impact op derden.
In een internet opgebouwd uit cloudservices, CDN’s en gedeelde IP-adressen blijven veel vragen onbeantwoord.
De belangrijkste vraag is of de juridische instrumenten die worden gebruikt om piraterij te bestrijden nog steeds geschikt zijn voor de infrastructuur van internet, die sterk is veranderd sinds deze mechanismen werden bedacht.
Veelgestelde vragen
Wat heeft SETELECO beslist over de LaLiga-blokkades?
Het organisme stelt dat klachten over de uitvoering van deze blokkades binnen het juridische domein moeten worden behandeld en niet via de administratieve procedures voor netneutraliteit.
Hoeveel klachten waren er in 2025?
De Telecommunicatie Klantendienst ontving 12.454 klachten. Ongeveer 265 daarvan waren gerelateerd aan mogelijke schendingen van de netneutraliteit, anders dan snelheidsproblemen.
Zegt het rapport dat de blokkades proportioneel waren?
Nee. Het rapport bevat geen technische beoordeling van de proportionaliteit van de blokkades of de mogelijke effecten op legitieme diensten in gedeelde infrastructuren.
Waarom maakt de cloudsector zich zorgen?
Omdat veel internetdiensten gedeelde IP-adressen gebruiken binnen platforms zoals CDN’s of cloudproviders. Het blokkeren van één IP kan tegelijkertijd duizenden websites en applicaties treffen die niets te maken hebben met de overtreding die de blokkade motiveerde.