SpaceX krijgt een nieuwe impuls op regelgevend gebied om Starlink verder uit te breiden: de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) heeft het bedrijf toestemming gegeven om tot 15.000 tweede generatie (Gen2) satellieten te opereren. Deze stap versterkt de dominantie van de constellatie in wereldwijde connectiviteit en opent tegelijkertijd het debat over de duurzaamheid van het ruimtelijk verkeer en de invloed van grote private internetinfrastructuren.
Deze beslissing betekent niet dat er onbeperkt zonder voorwaarden mag worden uitgelegd. In de praktijk heeft de FCC groen licht gegeven voor de inzet van 7.500 extra satellieten — bovenop de reeds eerder goedgekeurde — en is de goedkeuring van de overige aanvragen voor Gen2 uitgesteld, die een veel grotere uitrol ambieerden. Met andere woorden: de regelgever staat de ontwikkeling toe, maar houdt de controle over het meest ambitieuze deel van het plan nog altijd in eigen hand.
Wat verandert er met 15.000 satellieten?
Voor de gemiddelde gebruiker is de belofte eenvoudig: meer capaciteit, minder congestie en een robuustere netwerkverbinding. Voor de sector heeft het een meer strategische interpretatie: Starlink wil de dichtheid en dekking vergroten om de prestaties tijdens piekuren te verbeteren, haar aanwezigheid in regio’s met slechte vaste internetverbinding uit te breiden en niet alleen te concurreren met telecombedrijven, maar ook met toekomstige hybride satelliet-mobiele diensten.
De goedkeuring past ook in een duidelijke trend: constellaties in lage baan om de aarde worden niet langer uitsluitend gezien als “internet via satellieten” voor afgelegen gebieden, maar als een extra laag van connectiviteit die geïntegreerd kan worden met mobiele netwerken. De regelgeving richt zich expliciet op dit concept, door het gebruik van Starlink voor directe connectiviteit met telefoons (direct-to-cell) buiten de VS toe te staan, evenals als aanvullende capaciteit binnen het land.
Tijden tellen: niet alleen lanceren, maar ook belangrijke mijlpalen halen
Los van de headlines heeft de FCC tijdschema’s vastgesteld die als een soort proef van hoepels fungeren: SpaceX moet minimaal 50% van de 7.500 goedgekeurde satellieten vóór 1 december 2028 hebben uitgerold en de volledige uitrol vóór 1 december 2031 afronden. Tegelijkertijd stelt de regulator ook deadlines voor de eerste generatie Starlink, die helemaal klaar moet zijn vóór eind november 2027.
Met andere woorden: de forse uitbreiding gebeurt op een industrieel tempo, maar de regeltijdlijn loopt ook door. Dit is relevant omdat op de satellietmarkt het “recht om te opereren” bijna even waardevol is als de technologie zelf: wie de goedkeuring krijgt en sneller uitrolt, wint in spectrum, klanten en commerciële overeenkomsten.
De keerzijde: meer satellieten betekent meer orbitale frictie
De massale groei van constellaties brengt een zorg met zich mee die niet meer alleen bij astronomen of ruimtevaartagentschappen ligt: systemische risico’s. Met duizenden satellieten in een baan kunnen fouten leiden tot veiligheidsproblemen in de ruimte, niet alleen door botsingen, maar ook door fragmentatie en ruimteafval.
In dit licht is het bijzonder relevant dat SpaceX plannen heeft gecommuniceerd om delen van haar constellatie opnieuw te configureren en operationele hoogtes te verlagen (bijvoorbeeld van circa 550 km naar ongeveer 480 km in 2026, volgens rapportages). Dit wordt vaak gezien als een poging om het prestatieniveau te optimaliseren en tegelijkertijd de natuurlijke reentry-tijden te verkorten als satellieten buiten controle raken.
Hetzelfde rapport noemt ook een recent incident: een satelliet zou in december een anomalie hebben ondervonden en zich hebben ontbonden, waardoor er puin ontstond op circa 418 km hoogte. Hoewel zulke incidenten in verhouding tot de grootte van de constellatie zeldzaam zijn, wegen ze zwaar in het publieke debat: bij een omvang van duizenden satellieten is minimale tolerantie voor fouten vereist.
Connectiviteit, macht en geopolitiek: wanneer satellieten de mobiele netwerken raken
De beweging van Starlink gebeurt niet in vacuüm. Naarmate interesse in directe mobiele connectiviteit groeit, worden spectrumgebruik en samenwerkingen met lokale operators belangrijke sleutelfactoren. Een voorbeeld is de overeenkomst waarbij EchoStar licenties voor spectrum verkoopt aan SpaceX, in een deal ter waarde van circa 17 miljard dollar, inclusief een commerciële afspraken om Boost Mobile-gebruikers toegang te geven tot de direct-to-cell netwerken van Starlink. Dit soort transacties versterken een ongemakkelijk idee voor veel telecombedrijven: dat satellieten niet langer enkel een back-up vormen, maar zich ontwikkelen tot concurrenten met echte integratie in de mobiele markt.
Hier komt een kritische observatie naar voren: als een bedrijf een constellatie, grondstations, spectrumovereenkomsten en een directe netwerkaanbieding beheert, wordt haar invloed – zowel technisch als commercieel – aanzienlijk groter. De vraag verschuift van “komt er internet in plattelandsgebieden?” naar “wie bepaalt de regels en de economische spelregels van de wereldwijde connectiviteit?”
Van goedkeuring naar daadwerkelijke impact: belangrijke punten om in de gaten te houden
Om te beoordelen wat dit vergunningstraject in de praktijk betekent, volgt het sector nauwlettend op vier indicatoren:
- Kwaliteit van dienstverlening bij piekbelastingen: verbetert de uitrol de congestie en verbetert de latentie op drukke locaties?
- Volwassenheid van direct-to-cell: wordt dit niet alleen getest, maar ook als stabiel service aangeboden met duidelijke overeenkomsten en compatibiliteit?
- Beheer van orbitale risico’s: worden protocollen voor de desorbitatie, botsingpreventie en incidenttransparantie nauwgezet nageleefd?
- Regulatoire spiraal: de besluiten van de VS beïnvloeden ook andere regelgevers en vice versa.
De FCC heeft haar offensief ingezet: groei mogelijk maken, maar wel met tijdslijnen en deels nog in ontwikkeling zijnde plannen. SpaceX moet nu bewijzen dat het de ambitieuze doelstellingen kan realiseren zonder dat de kosten – technisch, milieutechnisch of politiek – uit de hand lopen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent de goedkeuring van de FCC voor “15.000 satellieten Gen2” van Starlink?
Dat SpaceX toestemming heeft om tot dat aantal satellieten te lanceren en te opereren binnen de gestelde voorwaarden, inclusief geplande mijlpalen en tijdschema’s. Het betekent niet dat alle satellieten al in de lucht hangen, maar dat ze volgens deze autorisatie gelanceerd en gebruikt kunnen worden.
Wat is directe connectiviteit met telefoons (“direct-to-cell”) en wanneer zou dat in Europa beschikbaar kunnen zijn?
Het is de mogelijkheid om direct via satelliet gekoppelde diensten te bieden aan compatibele mobiele telefoons (meestal met overeenkomsten met operators en spectrumtoewijzingen). De beschikbaarheid hangt af van regelgeving, lokale samenwerkingen en technische uitrol per regio.
Betekent meer satellieten automatisch beter internet thuis of alleen in plattelandsgebieden?
Beide: in landelijke gebieden via dekking en in stedelijke gebieden door meer capaciteit om congestie te verminderen. De uiteindelijke impact hangt af van gebruikersdichtheid, grondstations en netwerkaansluiting.
Welke risico’s brengt zo’n grote constellatie met zich mee?
Het primaire risico is de toegenomen complexiteit in de baan om de aarde: meer noodzaak tot ontwijkingsmanoeuvres, grotere impact bij storingen, en meer eisen aan coördinatie om ruimteafval en botsingen te voorkomen.
via: FCC en wccftech