De geheugenmarkt bevindt zich momenteel in een transformatiefase waarbij de industrie stopt met chips behandelen als simpele, vervangbare onderdelen en ze begint te zien als een strategisch schaap. In een periode van scherpe prijsstijgingen passen de drie grote fabrikanten — Samsung Electronics, SK hynix en Micron — hun onderhandelings- en contractstrategieën aan, met een opvallende verandering: kortere contracten, frequentere heronderhandelingen en een nieuw “prijs achteraf” model dat de eindprijs afstemt op de marktontwikkelingen.
Deze verschuiving raakt de kern van de bedrijfstak. Traditioneel gezien waren die contracten gebaseerd op stabiliteit: er werd een referentieprijs afgesproken bij het ondertekenen, en zelfs als de markt fluctueerde, bleven latere herzieningen beperkt en binnen beperkte marges. Het was een soort “gentlemen’s agreement” dat beide partijen zekerheid bood: de koper garandeerde volume, de leverancier continuïteit.
maar die stabiliteit staat onder druk
Volgens informatie van ETNews en bronnen binnen de sector ontstaan er nu contracten met een clausule voor “post-settlement” (latere afrekening), een mechanisme waarbij de uiteindelijke prijs niet vanaf het begin vaststaat, maar later wordt herberekend om de marktprijs te weerspiegelen, zelfs nadat het product is geleverd.
Wat betekent “post-settlement”: meer betalen… nadat je de chip al hebt ontvangen
Om het eenvoudig uit te leggen: in het klassieke model hield een contract dat bijvoorbeeld een jaar duurde en een vaste prijs bood, meestal een prijs die binnen een marge van ±10% kon worden heronderhandeld per kwartaal — bijvoorbeeld tussen 90 en 110 won per eenheid. Het doel was om de volatiliteit op te vangen zonder de relatie met de klant te verstoren.
De nieuwe aanpak doorbreekt dat plafond. Met post-settlement kan een koper in een markt met plotselinge stijgingen uiteindelijk toch extra betalen om de marktprijs te evenaren. Zoals ETNews beschrijft: een contract van 100 won kan bijvoorbeeld na afloop worden uitgevlakt met een bijkomende betaling die gelijk is aan de prijsstijging, bijvoorbeeld als de marktprijs verdubbelt: levering vindt plaats volgens de afgesproken prijs, maar wordt daarna rechtgetrokken.
Voor fabrikanten is het duidelijk de stimulans: in een opwaartse markt kan het vastleggen van prijzen maanden of zelfs jaren geleden betekenen dat ze geld laten liggen op een moment dat de capaciteit schaars is en de vraag hoog. Voor kopers biedt deze aanpak een optie: het risico op hogere kosten accepteren wanneer dat nodig is om de toelevering te garanderen.
Waarom nu? AI heeft geheugen tot knelpunt gemaakt
De verklaring ligt in de snelle groei van AI-infrastructuren. Datacenters groeien zo snel dat de hele toeleveringsketen onder druk komt te staan en fabrikanten prioriteit geven aan producten met hogere marges en hogere vraag. In die situatie wordt geheugen niet langer een beheersbare kostenpost, maar een potentiële bottleneck die de uitrol van volledige projecten kan blokkeren.
Analisten zien de markt al snel omhoog schieten, met prognoses die de pan uit rijzen: voorspellingen wijzen op forse prijsstijgingen in het eerste kwartaal van 2026, met herzieningen en prijsoploop in DRAM en NAND naarmate de concurrentie om voorraad toeneemt. Bij zulke marktdynamiek wordt de traditionele jaarlange contractvorm een belemmering voor fabrikanten… en een risico voor kopers.
Hierdoor verschuift de machtsbalans in onderhandelingen. Volgens bronnen zijn grote Amerikaanse techbedrijven de belangrijkste afnemers van deze nieuwe contractvormen, precies degenen die hun rekenkracht snel uitbreiden en stabiliteit in levering boven alles willen stellen. Volgens insiders is “gegarandeerd geheugen” nu belangrijker dan de contractduur, zelfs als dat op langere termijn kosten met zich meebrengt.
Van lange termijncontracten naar kwartaal- en zelfs maandcontracten
De tweede ingrijpende verandering is dat de contractduur wordt ingekort.
Op papier zouden klanten juist de voorkeur geven aan lange termijncontracten van bijvoorbeeld twee jaar of meer, om continuïteit te waarborgen, investeringen te plannen en risico’s te vermijden. Maar aan de aanbodkant wordt de toon strakker: het accepteren van lange contracten in een omgeving met schaarste brengt twee grote risico’s met zich mee.
- Kansenrisico: je bent gebonden aan een vaste prijs en kunt niet profiteren van verdere marktstijgingen als die zich voordoen.
- Volatilitrisico: bij plots veranderende vraag kan een jaarlange capaciteit vastleggen je beperken in je flexibiliteit om snel te reageren.
Volgens brancheverhalen vragen datacenters en grote operators vaak kortere of zelfs maandelijkse contracten, met afrekeningen achteraf: ze onderhandelen nu vaker over korte-termijnafspraken, waarbij prijs-regularisaties achteraf plaatsvinden. Het signaal is duidelijk: snellere, kortere contractperioden en minder “gepanikeerde” prijsafspraken.
Wat betekent dit voor de markt: meer onzekerheid… en meer discipline
De directe gevolgen zijn merkbaar. Voor kopers, vooral die betrokken bij AI-infrastructuur, wordt de kostenraming lastiger omdat prijsregulatie achteraf plaatsvindt. Het wordt belangrijker te onderhandelen over de referentiemarkt, regelmatigheid van prijsaanpassingen en wat er gebeurt bij neergaande marktcycli.
Voor fabrikanten brengt het nieuwe model risico’s en kansen. Een “post-settlement”-mechanisme biedt een vangnet tijdens stijgingen, maar kan problematisch worden als de marktprijs daalt: het risico dat meerwaarde verloren gaat door prijsdalingen, kan relatieproblemen veroorzaken wanneer kopers het gevoel krijgen dat ze te veel betalen. Sectoranalisten verwachten echter dat de kans op scherpe prijsdalingen voorlopig klein is en dat de opwaartse druk blijft bestaan.
Tot slot is deze ontwikkeling een signaal voor de technologische ecosystemen: zodra infrastructuur de dominante rol speelt, worden de handelsregels herschreven. En de geheugenmarkt — DRAM, NAND en alles wat AI voedt — laat zien dat in 2026 niet meer “gewoon kopen” geldt zoals vroeger.
Veelgestelde vragen
Wat houdt “post-settlement pricing” in bij DRAM- en NAND-contraten?
Het is een contractmodel waarbij de uiteindelijke prijs achteraf kan worden aangepast om de marktprijs te reflecteren, in plaats van vanaf het begin vast te staan.
Waarom accepteren grote klanten bijkomende kosten achteraf?
In een schaarste-omgeving staat leveringszekerheid voorop. Voor AI-infrastructuur kan het ontbreken van geheugen hele projecten vertragen en uiteindelijk duurder zijn dan een prijsbijstelling.
Betekent kortere contracten dat geheugen straks duurder wordt?
Niet per definitie altijd, maar in een stijgende markt profiteren fabrikanten er meestal van dat ze vaker kunnen bijstellen en zo sneller meebewegen met de marktprijzen.
Wanneer zou deze situatie genormaliseerd kunnen zijn?
Volgens sectorbronnen zal deze trend, die vooral voordelig is voor fabrikanten, nog minstens tot de tweede helft van het jaar aanhouden, waarna de prijsdruk mogelijk afneemt.
via: Jukan