Rapidus, het Japanse bedrijf opgericht om de productiecapaciteit van geavanceerde halfgeleiders te herstellen, overweegt om rond 2040 een chipfabriek op de maan te bouwen. Uitgesproken door haar president en CEO, Atsuyoshi Koike, tijdens een bijeenkomst op 10 september in Washington, is dit geen grap, hoewel het momenteel nog een langetermijnvoorstel is en er geen lopende maanconstructie is.
De kernpunten van de maanfabriek van Rapidus in 20 seconden
- Rapidus overweegt een halfgeleiderfabriek op de maan rond 2040.
- Het bedrijf richt zich op ijs in de poolgebieden van de maan als mogelijke waterbron voor chipproductie.
- De onmiddellijke prioriteit blijft het produceren van 2 nm halfgeleiders in Japan vanaf 2027.
- Japan heeft miljarden yen toegezegd om het Rapidus-project te versnellen.
- De maanfabriek is nog een technologische visie, geen goedgekeurde of in aanbouw zijnde fabriek.
Het idee klinkt als uit een sciencefictionfilm, maar de suggestie bestaat en werd publiekelijk gepresenteerd door de hoogste functionaris van Rapidus. Koike toonde zelfs een door kunstmatige intelligentie gegenereerde video die een toekomstige halfgeleiderfabriek op het maanoppervlak afbeeldt. Het tijdshorizon wordt circa 2040 gezet.
De motivatie van Rapidus heeft te maken met een van de belangrijkste middelen voor chipfabricage: water. In permanent schaduwgebieden bij de polen van de maan is waterijs gevonden. Als het in de toekomst mogelijk zou zijn dat ijs te extraheren, te verwerken en te zuiveren tot water van de benodigde zuiverheid, zou het als lokale hulpbron kunnen dienen voor bepaalde industriële processen.
De suggestie is dus niet alleen gebaseerd op het idee weg te willen van het produceren van technologie buiten de Aarde. Het probeert ook een logistiek probleem op te lossen: het naar de maan brengen van apparatuur en materialen, wat anders bijna volledig van de planetenreis afhankelijk zou zijn.
Water speelt een centrale rol in het plan
Het fabricageproces van halfgeleiders vereist grote hoeveelheden ultrapuur water voor het reinigen van wafels tijdens verschillende stadia. Op aarde bestaat de infrastructuur uit complexe industriële installaties met geavanceerde systemen voor behandeling en recycling.
Op de maan zou voortdurend water vanuit de aarde transporteren een enorme uitdaging zijn, vooral gezien problemen met energie, communicatie, onderhoud, stralingsbescherming en transport van apparatuur.
Het voorstel van Rapidus is om te onderzoeken of maanresources dat gedeeltelijk kunnen verzachten. Dat betekent niet dat het gevonden ijs automatisch geschikt is voor chipfabricage of dat er direct een infrastructuur bestaat om het te extraheren, te zuiveren en continu te leveren. Daar ligt nog een grote technologische afstand.
Tot nu toe heeft Rapidus geen concrete plannen, bouwschema of budget voor een maanfabriek aangekondigd. Koike’s uitspraken moeten dan ook worden geïnterpreteerd als een visie voor de toekomst, ongeveer rond 2040.
Het verschil is belangrijk: de meest concrete lopende activiteit van het bedrijf bevindt zich veel dichter bij de aarde.
Eerst wil Rapidus chips van 2 nm maken
Rapidus werd in 2022 opgericht om geavanceerde logische halfgeleiders te ontwikkelen en te produceren in Japan. Het belangrijkste industriële project is de IIM-1 fabriek in Chitose, Hokkaido, waar men werkt aan massaproductie van 2 nm chips vanaf de tweede helft van het fiscale jaar 2027.
Het bedrijf heeft al prototypes gedemonstreerd van 2 nm transistors met GAA-structuur (gate-all-around). In juli 2025 meldde Rapidus dat de productie van proefwafels was begonnen, inclusief het verkrijgen van elektrische karakteristieken in de IIM-1 faciliteit.
Dit project onderbouwt waarom Japan zo veel middelen investeert in Rapidus. Het land wil meer eigen capaciteit voor geavanceerde chipproductie terugwinnen en haar afhankelijkheid van grote Aziatische fabrikanten verminderen.
In februari 2026 kondigde Rapidus een financieringsronde aan van 267.600 miljard yen, waarvan 100.000 miljard afkomstig was van de Japanse overheid via de Information Technology Promotion Agency (IPA), en 167.600 miljard van 32 bedrijven, waaronder Canon, Fujitsu, NTT, SoftBank en Sony Group.
In juni volgde een extra publieke investering van 150.000 miljard yen. Rapidus maakte toen bekend dat haar kapitaal en reserves op 424.950 miljard yen stonden.
Bovendien keurde het Japanse Ministerie van Economie, Handel en Industrie in april nog eens 631.500 miljard yen toe voor R&D van Rapidus. Volgens Reuters was het totale publieke steunbedrag voor haar onderzoeksactiviteiten inmiddels opgelopen tot 2,354 biljoen yen.
De maanfabriek ligt verder weg dan de volgende stap
De plannen voor 2040 moeten in perspectief worden geplaatst. Rapidus moet eerst haar technologie van 2 nm opschalen tot grootschalige productie en concurreren in een markt die wordt gedomineerd door fabrikanten met veel grotere capaciteiten.
De samenwerking met IBM is een onderdeel van het Japanse technologische traject. Beiden werken aan 2 nm halfgeleiders en onderzoeken technologieën rond 1 nm.
Daarom vormt de maanfabriek niet de volgende logische stap voor Rapidus. Het is een verkennend concept dat mogelijk in de verre toekomst een rol speelt, afhankelijk van de ontwikkeling van ruimtetechnologieën die momenteel nog niet toereikend zijn voor het operationeel maken van een conventionele chipfabriek op de maan.
Daarnaast moet nog worden opgelost hoe de benodigde apparatuur op de maan zou komen. Een chipfabriek vereist uiterst precieze lithografie-, depositie-, etsing-, meet- en contaminatiecontrole-systemen. Het transport en het onderhoud ervan op de maan is een heel andere uitdaging dan op aarde.
Ook is een stabiele energiebron nodig, evenals systemen die de milieucondities kunnen handhaven voor het fabriceren van circuits met extreem kleine toleranties.
Wat Koike voorstelt, is dus vooral een technologische visie. Rapidus onderzoekt wat mogelijk zou kunnen zijn als maan-infrastructuur zich in de komende decennia ontwikkelt. De presentatie in Washington, inclusief AI-geassisteerde beelden, toont vooral een conceptuele, toekomstgerichte benadering.
Het onmiddellijke doel voor Japan is veel concreter: zorgen dat Rapidus in 2027 in Hokkaido geavanceerde 2 nm chips produceert. Als dat lukt, krijgt het bedrijf een basis voor verdere technologische stappen. De maanfabriek blijft nog altijd een toekomstbeeld, waar eerst veel infrastructuurvraagstukken moeten worden opgelost om op de maan daadwerkelijk chips te gaan maken.
Veelgestelde vragen
Gaat Rapidus een chipfabriek op de maan bouwen?
Rapidus heeft plannen voor een moonlandingsfabriek rond 2040, maar op dit moment blijft het een langetermijnvisie. Er is nog geen bouw gestart.
Waarom wil Rapidus water van de maan gebruiken?
Het bedrijf wijst op de mogelijke aanwezigheid van ijs in de permanente schaduwgebieden aan de poolkappen. Als dat ijs kan worden gewonnen en gezuiverd, zou het een lokale hulpbron kunnen vormen voor industriële processen die extreem puur water vereisen.
Wat bouwt Rapidus nu?
De hoofdactiviteit is de IIM-1 fabriek in Chitose, Hokkaido, gericht op het ontwikkelen en produceren van geavanceerde halfgeleiders. Rapidus streeft ernaar om vanaf de tweede helft van 2027 massaproductie van 2 nm chips te bereiken.
Hoeveel geld ontvangt Rapidus van de Japanse overheid?
Japan investeert fors in het project. In april 2026 werd een aanvullende subsidie van 631.500 miljard yen toegekend voor R&D. Daarnaast heeft de overheid samen met private investeerders grote financiële steun verleend om de 2 nm-productie mogelijk te maken.