SpaceX presenteert een van die ideeën die klinken naar sciencefiction… totdat ze schriftelijk worden vastgelegd in een regelgevend document. Het bedrijf van Elon Musk vraagt de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) toestemming om een systeem uit te rollen en te bedienen dat bestaat uit tot wel 1.000.000 satellieten die functioneren als Orbital Data Centers. Deze satellieten worden voornamelijk aangedreven door zonne-energie en zijn gericht op het ondersteunen van geavanceerde toepassingen en modellen van Kunstmatige Intelligentie.
De voorgestelde plannen, gedateerd op 30 januari 2026, schetsen een scenario waarin een enorme netwerklast niet alleen data transporteert (zoals bij Starlink), maar ook rekenkracht biedt in de ruimte. Volgens SpaceX’s eigen woorden is het doel om te profiteren van bijna voortdurende beschikbaarheid van zonlicht en de operationele kosten én de milieu-impact van aardgebonden datacenters te verminderen. Het document positioneert de initiatieven zelfs als een “eerste stap” richting een beschaving van type II op de schaal van Kardashev, een klassieker die verwijst naar beschavingen die de energie van hun ster op grote schaal kunnen benutten.
Wat stelt SpaceX precies voor?
Het ingediende document bij de FCC beschrijft een “Orbital Data Center System” dat zou opereren op een hoogte tussen 500 km en 2000 km. Het is georganiseerd in smalle orbitale lagen met elk een dikte van tot wel 50 km. Om deze zwerm satellieten met elkaar te verbinden, stelt SpaceX voor “bijna uitsluitend” te vertrouwen op hoge-capaciteit optische verbindingen (lasers) die het dataverkeer binnen het netwerk en naar de Starlink-constellatie zouden routeren via een laser mesh met een capaciteit van “petabits”. Deze connectiviteit zou eindigen in geautoriseerde landstations, waardoor het geheel een gesloten circuit vormt tussen de ruimte-infrastructuur en de gebruikers op aarde.
Op papier lijkt de gedachte eenvoudig: als de vraag naar AI-rekenkracht en digitale diensten sneller groeit dan de energie-infrastructuur en koelingsmiddelen op aarde, biedt de ruimte een “alternatief pad”. Dit door zonne-energie te gebruiken, warmte te kunnen afvoeren naar het vacuum, en minder sociaal conflict te hebben vanwege de toenemende weerstand tegen grote datacenters op land.
Energie als bottleneck die al op tafel ligt
De beweging van SpaceX speelt niet in een vacuüm. De energievraag van datacenters — vooral die gericht op AI — is een centraal thema geworden voor overheden, regelgevers en de tech-sector zelf.
In haar aanvraag citeert SpaceX prognoses van het International Energy Agency (IEA) die aangeven dat het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters aanzienlijk kan stijgen in het komende decennium, en in 2035 een bereik van ongeveer 1.200 tot 1.700 TWh kan bereiken, afhankelijk van het scenario. Dit volume vertegenwoordigt volgens analyses enkele procentpunten van het wereldwijde energieverbruik, met ernstige druk op de elektriciteitsnetten die reeds worden belast door de elektrolyse, elektrische voertuigen en urbanisatie.
Het document van SpaceX probeert deze energiedruk om te vormen tot een kans: “Als het probleem energie en schaalbare deploys op land zijn, plaatsen we een deel van de verwerking in de ruimte, waar zonnekracht het meest toegankelijk is.” Daarnaast koppelt het de economische haalbaarheid aan de ontwikkeling van Starship, de herbruikbare raket van de volgende generatie waarmee de kosten per kilogram in de baan willen verlagen.
Waarom de cijfer van 1.000.000 niet betekent dat er meteen een miljoen satellieten worden gelanceerd
Desalniettemin is die cijfers indrukwekkend en is het belangrijk om ze te interpreteren binnen de gebruikelijke regelgevingscontext. Reuters benadrukt dat het onwaarschijnlijk is dat de FCC zo’n omvang zonder aanpassingen en voorwaarden goedkeurt, en wijst erop dat operators soms overdimensioneerde toelatingen aanvragen om speelruimte voor ontwerp en onderhandeling te behouden. Dit is geen nieuw fenomeen: SpaceX heeft eerder toestemming aangevraagd voor 42.000 Starlink-satellieten vóór het huidige schaalniveau.
Bovendien is het satelliet-ecosysteem niet onbeperkt. Schattingen, gebaseerd op sectorbronnen, plaatsen het totale aantal in orbit rond de 15.000 satellieten, met Starlink als grootste speler. Reuters doet momenteel verslag van ongeveer 9.500 Starlink-satellieten in de ruimte. Het vergroten van het aantal actief operationele objecten met meerdere orden van grootte verhoogt de al aanwezige zorgen over ruimteschroot, botsingsrisico’s en orbitale verzadiging.
Met andere woorden: de aanvraag opent vooral een technisch, commercieel en politiek gesprek, eerder dan dat er nu een strak vastgesteld schema ligt.
Het recente precedent: uitbreiding van Starlink Gen2
Het gekozen moment is ook niet toevallig. De FCC heeft de uitbreiding van Starlink van de tweede generatie (Gen2) in fasen goedgekeurd. Begin januari 2026 gaf de regulator groen licht voor de operatie van duizenden extra satellieten binnen dat programma, met een verhoogde limiet van 15.000 Gen2-satellieten, terwijl sommige eerdere voorstellen nog in beoordeling zijn.
Dit toont het patroon: SpaceX presenteert een maximale ambitie, de regulator geeft gedeeltelijke goedkeuring, met technische voorwaarden en faserevisies. In dat model kan de “Orbital Data Center” starten als een klein, afgebakend en demonstrabel onderdeel, voordat er op grote schaal wordt opgeschaald.
Tussen epiek en techniek: wat staat er op het spel?
Het concept van computatie in de ruimte raakt verschillende essenties:
- AI-infrastructuur: de race om rekenkracht wordt niet meer alleen over chips gewonnen; het draait ook om elektriciteit, koeling, locatie en regelgeving.
- Lanceer-economie: alles hangt af van of Starship een betrouwbare frequentie en aanzienlijk lagere kosten kan bieden dan de huidige lichamen.
- Regelgeving en orbitale duurzaamheid: meer satellieten betekent meer coördinatie, meer mitigatie van afval, en meer debat over orbitalen “bezetten”.
- Technologische concurrentie: terwijl anderen worstelen met tijdschema’s en beschikbare lanceerders, probeert SpaceX haar lanceervoordeel om te zetten in een “infra-voordeel”: van raket tot computationele capaciteit.
Voor nu is het tastbare document voldoende: de aanvraag bestaat, het technische kader is geschetst en het regulatoire debat ligt open. Wat er daarna komt, hangt af van de FCC, de daadwerkelijke rijpheid van Starship, en of de ruimte-economie een fundament kan leggen voor meer dan enkel connectiviteit: rekenkracht op wereldschaal.
Veelgestelde vragen
Wat betekent “Orbital Data Center” in het voorstel van SpaceX?
Het verwijst naar satellieten die niet alleen voor communicatie bedoeld zijn, maar ook voor dataverwerking in de ruimte, en voor het routeren van resultaten via laserverbindingen en landstations.
Op welke hoogte zouden deze “datacenter” satellieten opereren volgens het document?
De aanvraag beschrijft lagen op tussen 500 km en 2000 km, georganiseerd in “orbital layers” van tot wel 50 km dik.
Welke risico’s brengt zo’n grote constellatie voor ruimteafval en botsingen met zich mee?
Het verhoogt de congestie en vergemakkelijkt impactrisico’s, terwijl het ook de kans op het ontstaan van ruimteschroot moet verminderen, vooral bij mogelijke storingen of kettingbotsingen.
Waarom koppelt SpaceX dit project aan Starship?
Omdat het economische model afhangt van het verlagen van de toegangskosten tot de baan en van het kunnen lanceren van grote massa’s met hoge frequentie; zonder deze kostenreductie en hogere lancatievaart zou het plan veel minder haalbaar zijn.
via: X Sawyer Merritt