De race voor computing voor Kunstmatige Intelligentie (AI) wordt niet langer uitsluitend op aarde uitgevochten, tussen chipfabrieken, glasvezelnetwerken en megadataservers. Een nieuwe generatie bedrijven probeert een ander front te openen: lage baan om de aarde. In dat kader presenteert de startup Starcloud een ambitieus en uitdagend plan: het uitrollen van AWS Outposts-hardware in de ruimte en op de lange termijn het bouwen van een constellatie van tot wel 88.000 satellieten gericht op rekenbelastingen.
Dit initiatief wordt niet gezien als een louter experimenteel “curieus” project. Het is eerder een symptoom van een markt waarin de knelpunten niet meer uitsluitend gaan over rekenkracht, maar vooral over hoe en waar die kracht wordt gevoed, gekoeld en opgeschaald, zonder dat de aardse infrastructuur (energie, vergunningen, grond, water, netwerken) de werkelijke beperking wordt. De belofte van orbital computing tracht te profiteren van fysische voordelen — zoals zonne-energie die vaak beschikbaar is en radiatiegekoelde koeling — maar de sprong van demonstratie tot een massale vloot volstaat niet zonder onzekerheden: technisch, economisch en regulatorisch.
Wat doet AWS Outposts in een verhaal over satellieten?
AWS Outposts is in wezen “AWS bij jou thuis”: racks/servers beheerd door Amazon Web Services, ontworpen om services en workloads dicht bij de data uit te voeren, met een operationele ervaring vergelijkbaar met de cloud, maar op locatie of aan de rand. Traditioneel wordt deze oplossing ingezet voor lage latency, datavervoer, integratie met lokale systemen of industriële installaties.
De strategische interpretatie van “Outposts in orbit” is helder: als computing zich verschuift naar de rand (edge), kan die rand letterlijk worden… namelijk de ruimte. Voor workloads die data genereren ver weg van datacenters (zoals aardobservatie, sensoren, communicatiesystemen, distributed analytics), vermindert het dataverkeer ‘boven’ de aarde en kan het besluitvormingsproces versneld worden. Met andere woorden: minder ‘gegevens vervoeren’, meer ‘resultaten vervoeren’.
Bovendien is Outposts geen statisch product. AWS heeft haar platform en hardware continu geactualiseerd om bij te blijven met de behoeften van haar instanties en zakelijke omgevingen — een cruciaal punt voor een bedrijf dat een dergelijke productlijn wil gebruiken voor ruimtecomputing.
Van demo met datacenter-GPU’s naar orbital droom
Starcloud ontwikkelt deze visie niet uit het niets. Het bedrijf (met een recente geschiedenis gerelateerd aan het idee van “datacenters in de ruimte”) heeft stap voor stap aangetoond dat het mogelijk is high-performance computing te draaien onder orbital omstandigheden. In november 2025 lanceerde het een eerste satelliet uitgerust met een NVIDIA H100 GPU, gevolgd door tests met het draaien van taalmodellen in die omgeving, met een GPU van datacenterklasse in orbit. Dergelijke mijlpalen worden gebruikt om de basishaalbaarheid te bewijzen (energievoorziening, thermisch afvoeren, telemetrie, stabiliteit), maar beantwoorden nog niet de kernvraag: of het model betrouwbaar kan schalen, kosteneffectief kan blijven en onderhoud duurzaam kan worden gerealiseerd.
De ambitieuze planning van een constellatie van tot 88.000 satellieten verheft de discussie van het laboratorium naar de industriële schaal: ontwerp en fabricage op grote schaal, lanceer- en logistiekbeheer, spectrumbeheer, operationele continuïteit, vervanging, degradatie door straling en vooral de impact op ruimtevervuiling en regelgeving voor spherele duurzaamheid.
Waarom het idee zowel aantrekkelijk als beangstigend is
Orbital computing verkoopt zich op papier goed om drie redenen:
- Energie: de krachtbron is de grote determinant voor AI. Op aarde belemmeren toegang tot elektriciteit en transformatorstations nieuwe uitrol. In de ruimte opent zonne-energie en het dimensioneren van panelen een alternatief, al zijn er praktische limieten en kosten.
- Koeling: datacenters worden herontworpen vanwege hogere dichtheden en vloeistofkoeling. In de ruimte werkt afvoer van warmte anders dan op aarde, maar radiatie en satellietontwerp maken andere strategieën mogelijk.
- Realistische edge: als data in de ruimte wordt gegenereerd (sensoren, observatie, communicatie), vermindert het proces ‘dichtbij’ de latentie en verlaagt het de downlink-behoefte.
De risico’s zijn evenzeer duidelijk:
- Betrouwbaarheid en onderhoud: een aardse datacenter wordt bezocht, gerepareerd en geüpdatet. In de ruimte is fysiek onderhoud zeldzaam en kostbaar. Alles moet zo ontworpen worden dat het minimaal faalt en gemakkelijk vervangbaar is.
- Veiligheid en betrouwbaarheidsketen: bij het uitvoeren van gevoelige workloads is beveiliging niet enkel “versleuteling en toegang”, maar ook vertrouwen in firmware, veilige opstartprocessen, telemetrie en isolatie van tenants. Het aanvalsvlak wordt groter wanneer de node honderden kilometers van de aarde staat en afhankelijk is van RF-verbindingen.
- Netwerk en latency: computen in de ruimte ontneemt de fysieke wetten niet. Er zijn verbindingen, dekkingstafels, handovers en afhankelijkheid van aardstations. De ervaring kan uitstekend zijn voor bepaalde werkpatronen, maar onpraktisch voor anderen.
- Regelgeving: het uitzetten van tienduizenden satellieten vereist licenties, internationale afstemming en naleving van operationele voorwaarden. Daarnaast groeit het publieke debat over ruimteafval en congestie.
Wat deze trend in de sector kan veranderen
Voor systeembeheerders en ontwikkelaars betekent het dat, als een gestandaardiseerde laag van computing (zoals Outposts) algemeen wordt, applicaties mogelijk zullen worden uitgerold op locaties die nu nog als extreem worden beschouwd. Dit zal vragen om nieuwe benaderingen van observeerbaarheid, veilige updates, fouttolerantie en een strengere invulling van “onveranderlijke infrastructuur” en “zero trust”, omdat de omgeving straks niet meer je eigen rack in je fabriek is, maar een remote node met variabele connectiviteit.
Het Starcloud-initiatief hoeft dus niet alleen als een bijzonder ruimteproject te worden gezien. Het vertegenwoordigt een poging om te herdefiniëren waar de “edge” kan bestaan, vooral wanneer onze planeet langzaam begint te raken voor de groeiende vraag naar computing.
Veelgestelde vragen
Wat is AWS Outposts en waarvoor wordt het normaal gebruikt in bedrijven?
Het is hardware beheerd door AWS (racks/servers) waarmee services en workloads worden uitgevoerd met AWS-ervaring op locatie of aan de rand. Vaak gebruikt vanwege lage latency, databeheer, integratie met lokale systemen en consistente operatie tussen cloud en on-premise datacenters.
Welke praktische toepassingen heeft orbital computing voor Kunstmatige Intelligentie?
Het verwerken van gegevens dichtbij de bron (zoals aardobservatie, sensoren, telecom), filtering/compresie vóór dataverversing naar aarde, en gedistribueerde inferentie en analytiek waar de bottleneck ligt in de communicatie, niet in de computing.
Wat zijn de grootste technische uitdagingen van een “satelliet-datacenter”?
Betrouwbaarheid zonder regelmatig onderhoud, bestendigheid tegen straling, specifieke thermische managementsystemen, beveiliging van de opstart en firmware, intermitterende connectiviteit en operationele schaal (monitoring, updates, vervangingen).
Kan dit de aardse datacenters vervangen?
Kort- en middellangetermijn niet volledig. Het is realistischer als aanvulling voor extreme edge-omgevingen of workloads met duidelijke voordelen bij orbitale verwerking. Het grootste deel van de computing zal blijven plaatsvinden waar energie, netwerken en logistiek het meest efficiënt zijn.
vía: LinkedIn