De Amerikaanse regering probeert een vuur te blussen dat zich zou kunnen uitbreiden naar de hele wereldeconomie: een uitspraken van het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een groot deel van het juridische kader vernietigd waarmee de administratie eerder een golf van ruime invoerrechten had geïntroduceerd. Het officiële bericht, herhaald tijdens het weekend door hoge functionarissen, is geruststellend: de geldende handelsakkoorden blijven van kracht en Washington belooft zich eraan te houden. Maar de directe reactie op de markt was het tegenovergestelde van het gewenste: meer twijfel, meer telefoontjes tussen hoofdsteden en een ongemakkelijke vraag voor bedrijven en partners: welke regels gelden er nu en welke zullen dat morgen?
De kern van het probleem is dat het Hooggerechtshof heeft bepaald dat de president zijn bevoegdheden overschreden heeft door een substantieel deel van die invoerrechten op te leggen onder de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), een wet uit 1977 bedoeld voor crisissituaties. De uitspraak heeft directe praktische gevolgen: de Invoerrechten- en Douanedienst (CBP) heeft aangekondigd dat zal stoppen met het innen van de invoerrechten verbonden aan die bevelen vanaf dinsdag (oostkust tijd), door de bijbehorende douanecodes te deactiveren. Toch opent de aankondiging een nieuwe doos Pandora: het is niet duidelijk wat er gebeurt met eventuele terugbetalingen en welk definitief kader er komt om de verloren inkomsten te compenseren.
Een plotselinge wending… en een directe reactie
De poging om het “systeem te stabiliseren” wordt bemoeilijkt doordat, enkele uren na de uitspraak, de administratie een nieuw wereldwijd tarief van 15% aankondigde dat gebaseerd is op een andere juridische grondslag. Dit brengt opnieuw het risico van meer rechtszaken en vooral het gevoel van improvisatie met zich mee. Vanuit het perspectief van handelspartners gaat het probleem niet alleen meer om het tarief zelf, maar om de volatiliteit van het speelveld waarop de overeenkomsten worden onderhandeld.
Om een idee te krijgen van de impact schatten economen die geciteerd worden in Amerikaanse rapporten dat de uitspraak meer dan 175 miljard dollar aan inkomsten kan beïnvloeden, gegenereerd onder dat systeem, met een inkomstenstroom van meer dan 500 miljoen dollar per dag vóór de aangekondigde stilstand. Op macro-niveau berekende de monitor Global Trade Alert dat de uitspraak, op zichzelf, de gemiddelde gewogen invoerrechten met bijna de helft zou kunnen verminderen: van 15,4% naar 8,3%.
Europa: “een overeenkomst is een overeenkomst”
De Europese Unie heeft op een opvallend directe toon gereageerd. Brussel heeft gevraagd om “volledige duidelijkheid” en heeft Washington eraan herinnerd dat de afgesproken condities nageleefd moeten worden, met betrekking tot het overeenkomende kader van augustus 2025. Volgens gegevens van de EU zelf bereikte de bilaterale handel in goederen en diensten in 2024 1,7 biljoen euro, een cijfer dat verklaart waarom elke invoerrechtenonzekerheid directe politieke druk veroorzaakt.
Het centrale punt van het Europese debat is de geloofwaardigheid van de afgesproken tarieflimiet: de Commissie benadrukt dat Europese producten nog steeds het “meest competitieve behandeling” moeten krijgen en dat er geen verhogingen boven het afgesproken plafond mogen worden doorgevoerd. Tegelijkertijd geven parlementariërs in het Europees Parlement aan dat ze mogelijk de ratificatieprocessen zullen bevriezen als de onzekerheid blijft voortbestaan.
China en Azië: evaluatie, nervositeit en de toeleveringsketen
Peking heeft aangekondigd dat het een “uitgebreide evaluatie” uitvoert over de uitspraak en heeft de Verenigde Staten opgeroepen om eenzijdige en schadelijke maatregelen op te heffen. De zaak is vooral gevoelig omdat de gerechtelijke beslissing invoerrechten raakt die impact hadden op Aziatische exporterende grootmachten en op economieën die sterk geïntegreerd zijn in de wereldwijde technologische toeleveringsketen.
De bezorgdheid is zichtbaar in Seoel. De Zuid-Koreaanse regering uit haar bezorgdheid over sectoren zoals auto-industrie, batterijen en halfgeleiders, een industrieel driehoek waar veranderingen in invoertarieven bijna onmiddellijk hun weerslag vinden in investeringsbeslissingen, logistieke planning en prijzen. India heeft ook actie ondernomen: bronnen binnen de Indiase regering, geciteerd door internationale media, melden dat New Delhi de verzending van een handelsdelegatie naar Washington heeft uitgesteld vanwege de nieuwe onzekerheid, ondanks dat er gesprekken liepen en grote aankooplusteisen waren afgesproken.
Op dit punt wordt politiek lawaai een zakelijke kost. Voor de technologische sector gaat het niet alleen om het tariefpercentage, maar om het domino-effect: als handelsstromen elke paar weken veranderen, kunnen bedrijven niet efficiënt werken… beschermen, voorraden uitbreiden, lanceringen uitstellen of kosten doorschuiven.
Wat blijft gelden (en waarom het conflict nog niet is opgelost)
Een ander belangrijk punt: de stillegging die door de CBP is aangekondigd, treft niet alle invoerrechten. Zo blijven bijvoorbeeld de invoerrechten verbonden aan kaders zoals de Section 232 (nationale veiligheid) of de Section 301 (onrechtmatige handelspraktijken) gewoon bestaan, wat betekent dat het tariffemapje niet “reset” wordt, maar opnieuw wordt ingericht.
Voor de partners is de Amerikaanse boodschap duidelijk: “De overeenkomsten blijven bestaan.” De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer formuleerde het duidelijk: Washington hoopt de overeenkomsten te behouden en verwacht dat de tegenpartijen hetzelfde doen. Maar de onderliggende kwestie blijft bestaan: een handelsakkoord is zo stabiel als het juridische en politieke systeem dat het ondersteunt. En dat systeem heeft net aangetoond dat het kan veranderen door uitspraak… en door een uitvoeringsreactie binnen enkele uren.
Een korte tijdlijn om het schommelende spel te begrijpen
| Moment | Wat verandert er |
|---|---|
| Uitspraken van het Hooggerechtshof | Ultraschalen invoerrechten onder IEEPA worden ongeldig verklaard |
| CBP kondigt einde van de inning aan | Stopzetting van de invoerrechten vanaf dinsdag ochtend (ET) | Nieuwe globale invoerrechten aangekondigd | Een 15% tarief onder een andere juridische grondslag met onzekerheid over de verdere gang |
Een “haperende handel” scenario
De grote paradox is dat het Witte Huis spreekt over stabiliteit, terwijl handelspartners en het bedrijfsleven “structurele onzekerheid” ervaren. Europa eist voorspelbaarheid. China vraagt om duidelijkheid en waarschuwt voor de effecten van “strijd” in plaats van samenwerken. Azië observeert met zorg de exportsectoren — chips, auto’s, batterijen — en de onzekerheid speelt meteen door in investeringsbeslissingen, logistiek en prijzen. En in het midden staan de bedrijven, die één heel simpele behoefte hebben om te kunnen functioneren: weten wat de regels zijn en hoe lang die van kracht blijven.
In 2026, met krappe toeleveringsketens en technologie als kern van de concurrentiekracht, is de vraag niet langer of er invoerrechten zullen komen. De vraag is of de wereld de handel nog kan plannen als het juridische en beleidskader telkens verandert door uitspraak en aankondiging.
Veelgestelde vragen
Welke invoerrechten wordt door de VS stopgezet na het Hooggerechtshof-uitspraak en welke blijven van kracht?
De aangekondigde stopzetting betreft invoerrechten verbonden aan bevelen gebaseerd op de IEEPA. Andere invoerrechten, zoals die onder Section 232 of Section 301, blijven onaangeroerd.
Gaat er een terugbetaling komen van invoerrechten voor importeurs na de stillegging?
Er is momenteel geen definitieve openbare richtlijn over terugbetalingen; schattingen geven aan dat meer dan 175 miljard dollar mogelijk terugeisen kan worden, maar het proces kan complex zijn.
Waarom maakt de wijziging in het Amerikaanse invoerrechtbeleid Azië bezorgd?
Omdat het grote exporterende economieën treft die sterk geïntegreerd zijn in de toeleveringsketen van halfgeleiders, auto’s en elektronica, waar onzekerheid over invoerrechten kosten, planning en prijzen beïnvloedt.
Wat voor impact kan dit hebben op de technologische industrie en de prijzen van elektronische producten?
Plotselinge veranderingen in invoerrechten kunnen zich vertalen in hogere logistieke en importkosten, wat marges onder druk zet of prijzen verhoogt, vooral bij producten met wereldwijde componenten en verspreide productie.