Rusland bestudeert het aankopen van participaties in Chinese halfgeleiderfabrieken om de productiekapaciteit van chips te waarborgen. Volgens publicatie in de Russische krant Kommersant op 28/09/2026 onderzoekt de Vereenigde Micro-elektronica Maatschappij (OMK), het orgaan opgericht om de middelen van de sector te bundelen, de mogelijkheid om aandelen te verwerven in “kleine en minder gerenommeerde” foundries in China die produceren voor de binnenlandse markt en voor Rusland. Dit initiatief komt op terwijl de Russische industrie nog niet in volume produceert onder de 90 nanometer.
De kernpunten van het Russische plan om chipsfabrieken in China te kopen, in 30 seconden
- De OMK onderzoekt de mogelijkheid om aandelen te verwerven in een of meerdere kleine Chinese foundries, volgens drie door Kommersant aangehaalde bronnen.
- Het doel is een gegarandeerde inzet op hun productielijnen, niet het verwerven van technologie.
- De staat zou tot wel 750 miljard roebel kunnen toewijzen aan de OMK, wiens strategie tot 2030 dit jaar zou worden goedgekeurd.
- Deskundigen waarschuwen dat aandeelhouderschap geen toegang geeft tot patenten en dat Beijing een gesanctioneerde partner kan weigeren.
Momenteel is het een optie die nog wordt bestudeerd, geen definitieve beslissing. Volgens bronnen in Kommersant, waaronder een persoon bekend met de strategie van de OMK en twee deelnemers aan de discussies, is het plan nog niet concreet over de investering of het aantal transacties. Kommersant heeft zowel het Ministerie van Industrie en Handel als de groep Element, de grootste Russische micro-elektronicaproducent die mogelijk onderdeel wordt van de nieuwe entiteit, om commentaar gevraagd.
Een gat in de productieketen
De logica achter het plan is eenvoudig. Rusland beschikt niet over fabrieken die in staat zijn moderne chips te produceren en is afhankelijk van derden, vooral China, voor de fabricage van ontwerpen. Door in aandelen te investeren in een foundry, krijgt de OMK gemakkelijker toegang tot capaciteit wanneer dat nodig is. Volgens een bron is het percentage aandelen minder belangrijk, omdat “afspraken kunnen worden gemaakt dat één of meerdere productielijnen voor Russische behoeften werken.” Diezelfde bron meldt ook dat sommige Chinese fabrikanten een vergelijkbaar voorstel hebben gedaan.
Alexei Ershov, adjunct-directeur van een onderzoekscentrum verbonden aan de Bauman Technische Universiteit, vat het samen: “Aandeelhouders krijgen gemakkelijker quota’s en een duidelijk vastgestelde prijs.” Hij benadrukt dat verschillende Russische processorontwerpers, zoals Baikal, Modul en Elvis, hun chips al in China laten fabriceren, en dat het bezit van een aandeel in een Chinese fabriek niet de score beïnvloedt die het Ministerie van Industrie toekent om een product als Russisch te beschouwen, aangezien die score afhankelijk is van de fases van het werk die in Rusland worden gedaan.
Ook in de sector is dit niet geheel ongebruikelijk. Ershov verwijst naar bedrijven als Sony en Denso, die meedoen in de TSMC-fabriek in Japan, en naar Bosch, Infineon en NXP in het Dresdense project. Toch suggereert hij dat Rusland wellicht liever een volledige fabriek koopt en deze verhuist, omdat het in het register van aandeelhouders staan de relatie van de fabriek met westerse leveranciers van apparatuur kan bemoeilijken.
Aandeelhouder-zijn geeft geen toegang tot technologische knowhow
De deskundigen die door Kommersant werden geraadpleegd, onderkennen dat het plan duidelijke beperkingen heeft. Maxim Slugin van het kantoor Jinshi legt uit dat een aandeelhouderrelatie de relatie versterkt, betrokkenheid bij management mogelijk maakt en wat interne informatie kan geven, maar geen toegang biedt tot patenten, technische kennis of technologische documentatie. Daarvoor zijn aparte overeenkomsten nodig, dus het mag niet worden gezien als een manier om “gratis” technologie te verkrijgen.
Het tweede punt is politiek van aard. Slugin benadrukt dat Chinese fabrieken niet expliciet verboden zijn om Russische geldmiddelen te accepteren, maar dat ze een investeerder kunnen weigeren, vooral als die verbonden is aan de staat of gesanctioneerd is. Konstantin Pozdniakov, adviseur van de rector aan de Russische Sociale Universiteit, schat dat om daadwerkelijk invloed uit te oefenen op de toewijzing van capaciteit, een blokkeringspakket van 25% of meer nodig is. “Beijing is momenteel meer geïnteresseerd in het aantrekken van buitenlands kapitaal en technologie dan in het delen van het beheer van zijn fabrieken, zeker met een gesanctioneerde partner,” waarschuwt hij.
Ook moet worden onder ogen gezien dat de Chinese sector zelf onder druk staat. Grote foundries zoals SMIC werken aan de rand van hun capaciteit, en meerdere bronnen, zoals Revista Cloud, melden dat SMIC buitenlandse orders wint vanwege de saturatie bij TSMC en Samsung. Het feit dat de OMK zich richt op kleine fabrieken, geeft ook aan dat grote bedrijven niet snel een Russische aandeelhouder willen.
Een industrie die nog niet onder de 90 nm is gekomen
De achtergrond verklaart de urgentie. Mikron, gevestigd in Zelenograd, is de belangrijkste Russische chipfabrikant, en zijn meest geavanceerde proces is 90 nm, ontwikkeld op basis van een licentie uit 2010 en geïntroduceerd rond 2012-2013. In 2013 produceerde het proefmonsters van 65 nm, maar in serieontwikkeling is dat proces nooit gerealiseerd. Ter vergelijking: TSMC produceert inmiddels chips op 2 nm, terwijl SMIC in China chips op 7 nm en bijna 5 nm zonder EUV-litografie ontwikkelt.
Sancties hebben deze situatie verder verslechterd. Voor 2022 werden de meest geavanceerde Russische processoren, zoals Elbrus en Baikal, bij TSMC gemaakt. Na de sancties werd die mogelijkheid afgesloten en kwam een deel van de productie terug naar Mikron’s 90 nm-lijnen of ging het over naar China. Rusland plant om over te stappen op 65 nm en later op 28 nm, met 2028 als toekomstdatum voor sommige plannen. Ook ontwikkelt het zijn eigen litografiesystemen, maar de eerste werken met resoluties die tientallen jaren oud zijn.
De OMK is de Russische poging om deze sector te structureren. Volgens vicepremier Denis Manturov is de taak van de OMK het bundelen van middelen, het opzetten van een geïntegreerde micro-elektronica-keten en het opleiden van personeel. De overheid kan tot 750 miljard roebel beschikbaar stellen, en haar strategie tot 2030 wordt dit jaar verwacht. Het kopen van een aandeel in een Chinese fabriek brengt Rusland niet dichter bij zelf fabricage van geavanceerde chips, maar kan zorgen voor een geringere afhankelijkheid terwijl het wordt ontwikkeld. De afhankelijkheid van China is al een kenmerk van de technologische strategie, zoals blijkt uit de GigaChat- en hardware-activiteiten.
Veelgestelde vragen
Wat is de OMK?
De Vereenigde Micro-elektronica Maatschappij is het Russische orgaan opgericht om de middelen en productiecapaciteit in de halfgeleidersector te bundelen. De staat kan hiervoor tot 750 miljard roebel toewijzen.
In welke Chinese fabrieken wil Rusland investeren?
Namen zijn niet bekendgemaakt. Volgens bronnen van Kommersant gaat het om “kleine en minder gerenommeerde” foundries die produceren voor de binnenlandse markt en Rusland, en over de exacte bedragen is nog niets vastgelegd.
Welke productieprocessen beheerst Rusland?
Het meest geavanceerde proces dat momenteel in Rusland wordt toegepast, is 90 nm bij Mikron. Het testen van 65 nm is slechts experimenteel gedaan.
Zou investeren in Chinese fabrieken toegang geven tot technologie?
Niet noodzakelijk. Deskundigen herinneren eraan dat aandeelhouderschap geen toegang tot patenten of technische documenten geeft zonder aparte overeenkomsten.
Bronnen: